Marş basıyor ama araba çalışmıyor sorunu, marş motorunun motoru normal şekilde çevirmesine rağmen yanmanın başlayamaması durumudur. Böyle bir arızada akü ve marş sistemi görevini yerine getiriyor olabilir; ancak motorun çalışabilmesi için gerekli yakıt, ateşleme, hava, sıkıştırma, motor zamanlaması veya elektronik kontrol şartlarından biri sağlanmıyor olabilir.
Aracınızda marş motoru hiç çalışmıyor, yalnızca “tık” sesi geliyor veya motor çok yavaş dönüyorsa önce Arabam Neden Çalışmaz? 1 yazımızı inceleyin. Bu ikinci bölümde ise marş motoru motoru çevirdiği halde aracın neden çalışmadığını ele alacağız.
Marş Basıyor Ama Araba Neden Çalışmaz?
İçten yanmalı bir motorun çalışabilmesi için uygun miktarda hava ve yakıtın silindirlere alınması, benzinli motorlarda ateşlemenin doğru zamanda gerçekleşmesi, yeterli sıkıştırmanın bulunması ve supap zamanlamasının doğru olması gerekir. Modern araçlarda bunlara ek olarak motor kontrol ünitesinin gerekli sensörlerden doğru bilgileri alması ve ilgili sistemleri kumanda edebilmesi gerekir.
Bu nedenle marş motorunun dönmesi, motorun mutlaka çalışacağı anlamına gelmez. Arızayı doğru teşhis edebilmek için tahminle parça değiştirmek yerine sistematik kontroller ve ölçümler yapılmalıdır.
Akü Takviyesi Ne Zaman Gerekir?
Akü yeterli marş gücünü sağlayamıyorsa uygun şartlarda harici bir güç kaynağı veya başka bir araçtan takviye uygulanabilir. Ancak takviye kablosuyla çalıştırma işlemi yanlış yapıldığında araçların elektrik ve elektronik sistemlerine zarar verme riski vardır.
Takviye işlemi yapılmadan önce aracın kullanım kılavuzu mutlaka kontrol edilmelidir. Özellikle modern araçlarda üreticinin belirlediği takviye bağlantı noktaları ve işlem sırası kullanılmalıdır. Akünün hasarlı, donmuş veya sızıntılı olduğundan şüpheleniliyorsa takviye yapılmamalıdır.
Takviye sonrasında motor normal marş hızında dönüyor ancak yine de çalışmıyorsa sorun yalnızca akünün zayıf olmasıyla açıklanamaz. Bu durumda yakıt, ateşleme, sensörler, motor zamanlaması ve mekanik durum gibi diğer sistemlerin kontrolüne geçilir.
Marş Basıyor Ama Araba Çalışmıyor: Yakıt Sistemini Kontrol Edin
Marş basmasına rağmen motorun çalışmamasının önemli nedenlerinden biri, silindirlere gerekli miktarda yakıtın ulaştırılamamasıdır. Depoda yeterli yakıt bulunmasına rağmen yakıt pompası, sigorta, röle, elektrik beslemesi, yakıt basıncı veya enjeksiyon sistemindeki bir problem motorun çalışmasını engelleyebilir.
Yakıt Pompası Sigortası ve Rölesi
Yakıt pompasının çalışabilmesi için gerekli elektrik beslemesinin bulunması gerekir. Araç yapısına göre yakıt pompası sigortası, rölesi, tesisatı veya pompa kontrol devresindeki bir arıza yakıt pompasının çalışmasını engelleyebilir.
Sigortanın atmış olması durumunda yalnızca yeni sigorta takıp aracı kullanmaya devam etmek doğru değildir. Sigortanın neden attığı da araştırılmalıdır. Röle veya kontrol modülü de ölçüm yapılmadan doğrudan değiştirilmemelidir.
Arızalı Yakıt Pompası
Elektrikli yakıt pompasının arızalanması durumunda marş motoru motoru çevirdiği halde gerekli yakıt basıncı oluşmayabilir ve motor çalışmayabilir. Birçok araçta düşük basınç yakıt pompası yakıt deposu içerisinde bulunur.
Yakıt pompasının arızalı olduğuna yalnızca pompa sesini dinleyerek karar verilmemelidir. Doğru teşhis için araç üreticisinin verilerine uygun biçimde yakıt basıncı, pompa elektrik beslemesi, şasi bağlantısı ve kontrol sinyalleri incelenmelidir. Benzin son derece yanıcı olduğundan yakıt sistemi üzerindeki işlemler uygun güvenlik önlemleri alınarak gerçekleştirilmelidir.
Yüksek Basınçlı Yakıt Pompası Arızası
Benzinli doğrudan enjeksiyon ve Common Rail dizel gibi sistemlerde düşük basınç devresine ek olarak yüksek basınç üreten bir pompa bulunabilir. Sistemin gerekli yakıt basıncını oluşturamaması zor çalışma, performans kaybı veya motorun hiç çalışmaması gibi belirtilere yol açabilir.
Ancak motorun çalışmamasına bakılarak doğrudan yüksek basınç pompasının arızalı olduğu söylenemez. Düşük basınç beslemesi, basınç sensörleri, basınç kontrol sistemi, enjektörler ve elektronik kumanda da teşhis kapsamında değerlendirilmelidir.
Bujiler Neden Islanır ve Motor Boğulabilir?
Benzinli bir motorda silindire alınan yakıtın yanmaması sonucunda bujiler yakıtla ıslanabilir. Bu durum halk arasında motorun boğulması olarak ifade edilebilir. Özellikle tekrarlanan başarısız çalıştırma denemeleri silindirde yanmamış yakıt birikmesine neden olabilir.
Islak veya kirlenmiş buji tek başına arızanın kaynağını göstermez. Ateşleme sistemi arızası, uygun olmayan yakıt-hava karışımı veya yetersiz silindir sıkıştırması gibi farklı nedenler yanmanın gerçekleşmemesine yol açabilir.
Silindir sıkıştırmasının düşük olduğu düşünülüyorsa kompresyon veya silindir kaçak testi gibi uygun ölçümler yapılmalıdır. Supapların ayarı, supapların sızdırmazlığı, piston-segman-silindir durumu ve motor zamanlaması gibi mekanik faktörler teşhis kapsamında değerlendirilebilir. Supap sistemi hakkında ayrıntılı bilgi için Supap Sistemi İş ve İşlem Yaprakları konusunu inceleyebilirsiniz.
Hava Ölçüm Sensörü Arızası Aracın Çalışmasını Etkiler mi?
Motor kontrol ünitesi, motora giren havayı ve motor yükünü belirlemek için araç tasarımına göre MAF (kütle hava akış) sensörü, MAP (manifold mutlak basınç) sensörü veya başka sensörlerden yararlanabilir.
Marş basıyor ama araba çalışmıyor şikâyetinde yakıt ve ateşleme sistemi sağlamsa motor yönetiminde kullanılan sensörler de teşhis kapsamında kontrol edilmelidir.
Bu sensörlerin veya bağlantılarının arızalanması motorun çalışma karakterini bozabilir; bazı arıza durumlarında zor çalışma, düzensiz çalışma veya stop etme görülebilir. Ancak motor çalışmıyor diye MAF veya MAP sensörü doğrudan değiştirilmemelidir. Arıza kodları, canlı veriler, elektrik beslemeleri ve sensör sinyalleri kontrol edilerek teşhis yapılmalıdır.
MAF sensörünün çalışma prensibini öğrenmek için Hava Akış Sensörü konusunu inceleyebilirsiniz.
Krank Mili ve Eksantrik Mili Sensörü Arızası
Krank mili konum sensörü, motor kontrol ünitesinin krank milinin konumunu ve motor devrini belirlemesinde kullanılan temel sensörlerden biridir. Sensörün kendisindeki, elektrik beslemesindeki, tesisattaki veya sinyal oluşumundaki bir problem motorun stop etmesine veya bazı araçlarda hiç çalışmamasına neden olabilir.
Krank mili sensörü arızası uygun teşhis cihazı, elektriksel ölçümler ve gerektiğinde osiloskop yardımıyla kontrol edilebilir. Yalnızca arıza koduna bakılarak sensörün kesin olarak bozuk olduğu sonucuna varılmamalıdır. Ayrıntılı bilgi için Krank Mili Konum Sensörü konusuna bakabilirsiniz.
Eksantrik mili konum sensörü ise eksantrik milinin konum bilgisinin motor kontrol ünitesine iletilmesinde kullanılır. Motor tasarımına bağlı olarak bir veya birden fazla eksantrik mili konum sensörü bulunabilir.
Eksantrik sensörü veya devresindeki bir arızanın etkisi araçtan araca değişebilir. Bazı motorlarda zor çalışma veya performans sorunları görülürken bazı sistemlerde çalıştırma stratejisi daha ciddi biçimde etkilenebilir. Eksantrik Mili Konum Sensörü konusunda sistemin çalışma prensibini daha ayrıntılı inceleyebilirsiniz.
Ateşleme Bobini Arızası Motorun Çalışmasını Engeller mi?
Benzinli motorlarda hava-yakıt karışımının ateşlenebilmesi için uygun zamanda yeterli kıvılcım oluşturulması gerekir. Ateşleme bobini, bujinin kıvılcım oluşturabilmesi için gerekli yüksek gerilimin meydana getirilmesinde görev alır.
Ateşleme sistemi tasarımı araçtan araca değişir. Bazı sistemlerde bir bobin birden fazla silindire hizmet ederken birçok modern motorda silindir veya buji başına ayrı bobin kullanılabilir. Tek bir bobinin arızalanması her zaman motorun tamamen çalışmamasına neden olmaz; motorun yapısına göre tekleme, güç kaybı ve düzensiz çalışma gibi belirtiler de görülebilir.
Bobin değiştirilmeden önce ateşleme sistemi, bujiler, elektrik beslemeleri, kumanda sinyalleri ve ilgili tesisat kontrol edilmelidir.
Motor Zamanlaması Yanlışsa Araba Çalışır mı?
Krank mili ile eksantrik mili arasındaki mekanik zamanlamanın doğru olması motorun çalışması için kritik öneme sahiptir. Özellikle triger kayışı veya zamanlama zinciri üzerinde işlem yapıldıktan sonra motor çalışmıyorsa mekanik zamanlama kontrol edilmelidir.
Triger kayışının diş atlaması, zamanlama zincirinin uzaması veya gergi/kılavuz sistemindeki bir problem motor zamanlamasının bozulmasına neden olabilir. Bunun sonucunda zor çalışma, düzensiz çalışma, güç kaybı veya motorun hiç çalışmaması görülebilir.
Bazı motor tasarımlarında zamanlamanın ciddi biçimde bozulması pistonlarla supapların temas etmesine ve mekanik hasara neden olabilir. Hasarın oluşup oluşmayacağı motor tasarımına ve zamanlamanın ne kadar bozulduğuna bağlıdır. Bu nedenle zamanlama arızasından şüphelenildiğinde motoru tekrar tekrar çalıştırmaya çalışmak yerine uygun mekanik kontroller yapılmalıdır.
ECU Arızası Arabanın Çalışmamasına Neden Olur mu?
Elektronik Kontrol Ünitesi (ECU), modern motorlarda yakıt enjeksiyonu, ateşleme ve birçok motor yönetim fonksiyonunu kontrol eder. ECU veya ilgili besleme devresindeki bir problem motorun çalışmasını engelleyebilir. Ancak ECU, motor çalışmadığında ilk değiştirilmesi gereken parçalardan biri değildir.
Bu nedenle marş basıyor ama araba çalışmıyor şikâyetinde ECU değiştirilmeden önce ünitenin güç, şasi ve haberleşme devrelerinin ölçülmesi gerekir.
ECU arızasından şüphelenmeden önce akü gerilimi, ECU sigortaları, ana röle, güç ve şasi bağlantıları, CAN haberleşmesi ve ilgili sensör/aktüatör devreleri kontrol edilmelidir. Kontak açıldığında normalde yanması gereken motor arıza lambasının hiç yanmaması da bazı araçlarda ECU besleme devresinin kontrol edilmesini gerektiren belirtilerden biri olabilir.
Motor kontrol ünitesinin görevleri hakkında daha fazla bilgi için Elektronik Kontrol Ünitesi Nedir? konusunu inceleyebilirsiniz.
Marş Basıyor Ama Araba Çalışmıyor: Kontrol Sırası
Marş motoru motoru normal hızda döndürdüğü halde araç çalışmıyorsa rastgele parça değiştirmek yerine sistematik arıza teşhisi yapılmalıdır. Genel olarak aşağıdaki başlıkların kontrol edilmesi gerekir:
- Depoda yeterli ve uygun yakıt bulunup bulunmadığı,
- Yakıt sisteminde gerekli basıncın oluşup oluşmadığı,
- Benzinli motorlarda ateşleme sisteminin çalışıp çalışmadığı,
- Krank ve eksantrik konum bilgilerinin doğru şekilde algılanıp algılanmadığı,
- Motorun yeterli sıkıştırmaya sahip olup olmadığı,
- Motor mekanik zamanlamasının doğru olup olmadığı,
- ECU’nun gerekli güç ve şasi beslemelerini alıp almadığı,
- Teşhis cihazında arıza kodları ve canlı verilerin ne gösterdiği.
Bu kontrollerin sırası aracın motor ve elektronik sistemine göre değişebilir. Özellikle yakıt sistemi, yüksek basınçlı yakıt devresi ve motor zamanlaması gibi alanlarda gerekli bilgi ve ekipman yoksa profesyonel yardım alınmalıdır.
Arabam Neden Çalışmaz? 1. Bölüm
Aracınızda marş motoru hiç dönmüyorsa, yalnızca tık sesi geliyorsa veya marş sırasında motor çok yavaş dönüyorsa bu sayfadaki yakıt ve ateşleme kontrollerinden önce ilk bölümü inceleyin:
Arabam Neden Çalışmaz? Akü ve Marş Sistemi Kontrolleri
Motor sistemleri, araç elektroniği ve otomotiv arıza teşhisiyle ilgili diğer teknik içeriklere MotorDersi ana sayfasından ulaşabilirsiniz.
[…] Konunun Devamı: 2 […]