Araç Klima Bakımı Nasıl Yapılır? Klima Arızaları

Araç klima bakımı, klima sisteminin verimli çalışması, yeterli soğutma sağlaması ve olası arızaların erken fark edilmesi açısından önemlidir. Özellikle sıcak havalarda yoğun kullanılan klima sisteminde soğutucu akışkan miktarı, kompresör, kondenser, fanlar, polen filtresi ve elektrik-elektronik elemanların doğru çalışması gerekir.

Araç klimasının bakım ihtiyacı yalnızca yaz mevsimi geldiğinde düşünülmemelidir. Klima performansında azalma, alışılmadık sesler, kötü koku veya sistemin hiç çalışmaması gibi belirtiler görüldüğünde sistem kontrol edilmelidir. Klima sisteminin temel çalışma prensibini öğrenmek için Araçlarda Klima Sistemi Nasıl Çalışır? konusunu inceleyebilirsiniz.

Araç Klima Bakımı Nasıl Yapılır?

Klima sisteminin bakım ve kontrol işlemleri aracın üretici talimatlarına göre yapılmalıdır. Her araç için geçerli sabit bir “6 ayda bir gaz kontrolü” veya “yılda üç kez klima bakımı” kuralı yoktur. Kontrol aralığı aracın sistemi, yaşı, kullanım şartları ve üreticinin bakım programına göre değişebilir.

Araç klima bakımında genel olarak aşağıdaki noktalar kontrol edilir:

1. Klima sisteminin soğutma performansı kontrol edilir.
2. Sistemde soğutucu akışkan kaçağı olup olmadığı uygun yöntem ve cihazlarla araştırılır.
3. Kompresörün ve varsa tahrik sisteminin durumu kontrol edilir.
4. Kondenser yüzeyinde hava akışını engelleyen kir, yaprak ve yabancı maddeler bulunup bulunmadığına bakılır.
5. Kondenser ve motor soğutma fanlarının çalışması kontrol edilir.
6. Klima boruları, hortumları ve bağlantı noktaları gözden geçirilir.
7. Polen filtresinin durumu kontrol edilir ve gerektiğinde değiştirilir.
8. Havalandırma kanallarında kötü koku veya hava debisi problemi bulunup bulunmadığı kontrol edilir.
9. Klima kontrol sistemi ve ilgili elektrik-elektronik elemanlar gerektiğinde arıza teşhis cihazıyla kontrol edilir.

Klima sistemine gelişigüzel soğutucu akışkan eklenmemelidir. Sistemde eksilme tespit edilmişse önce bunun nedeni araştırılmalı, ardından araç üreticisinin belirttiği tip ve miktarda soğutucu akışkan kullanılmalıdır.

Araç Kliması Neden Soğutmaz?

Araç klimasının yeterince soğutmamasının birçok farklı nedeni olabilir. Soğutucu akışkanın eksik olması bunlardan biridir ancak klima performansındaki her düşüşün nedeni yalnızca “klima gazının bitmesi” değildir.

Yetersiz soğutmaya; sistemde kaçak, kompresör problemi, kondenserin hava akışının yetersiz olması, fan arızası, genleşme elemanı problemi, sensör arızası, elektriksel sorunlar, tıkalı polen filtresi veya klima kontrol sistemindeki başka bir arıza neden olabilir.

Özellikle aracın ön bölümünde bulunan kondenser, taş çarpması, korozyon veya fiziksel hasar nedeniyle zarar görebilir. Kondenserde veya klima devresinin başka bir bölümünde kaçak oluşması soğutucu akışkan miktarının azalmasına ve klima performansının düşmesine neden olabilir.

Kondenser yüzeyinde biriken kir, yaprak ve yabancı maddeler de hava geçişini azaltabilir. Ancak kondenser temizliği sırasında ince kanatçıklara ve borulara zarar verilmemelidir.

Klima Gazı Ne Zaman Kontrol Edilmeli?

Klima sistemi kapalı bir devre olarak çalışır. Bu nedenle normal çalışan bir sisteme belirli aralıklarla gelişigüzel gaz eklemek doğru bir bakım yöntemi değildir. Klima performansı belirgin biçimde azaldığında veya sistemde kaçaktan şüphe edildiğinde soğutucu akışkan miktarı ve sistem basınçları uygun servis ekipmanıyla kontrol edilmelidir.

Soğutucu akışkan eksikliği tespit edildiğinde yalnızca gaz eklemek yerine kaçağın kaynağının bulunması önemlidir. Kaçak giderildikten sonra sistem uygun ekipmanla vakumlanmalı ve üreticinin belirttiği miktarda soğutucu akışkan doldurulmalıdır.

Araçlarda Hangi Klima Gazı Kullanılır?

Araç klima sistemlerinde kullanılan soğutucu akışkan aracın üretim yılına, klima sisteminin tasarımına ve pazara göre değişebilir. Eski araçlarda R12 kullanılmış, daha sonra R134a yaygınlaşmış ve daha yeni birçok araçta düşük küresel ısınma potansiyeline sahip R1234yf kullanılmaya başlanmıştır.

Farklı soğutucu akışkanlar birbirinin yerine gelişigüzel kullanılmamalıdır. Klima sistemi hangi soğutucu akışkan için tasarlanmışsa üreticinin belirttiği gaz, yağ ve servis prosedürü uygulanmalıdır. Araç üzerindeki klima etiketi genellikle kullanılacak soğutucu akışkanın türünü ve dolum miktarını gösterir.

Özellikle eski R12 sistemlerini başka bir soğutucu akışkana dönüştürmek yalnızca “gazı değiştirmekten” ibaret değildir. Uygulanacak dönüşüm işlemi sistemin teknik özelliklerine göre değerlendirilmelidir.

Polen Filtresi Klima Performansını Etkiler mi?

Polen filtresi, dışarıdan veya iç hava dolaşımından gelen havadaki toz ve parçacıkların kabin içerisine ulaşmasını azaltmaya yardımcı olur. Filtrenin aşırı kirlenmesi hava debisinin düşmesine neden olabilir ve sürücü bunu klima yeterince üflemiyormuş gibi algılayabilir.

Polen filtresinin değiştirilme aralığı aracın üretici bakım programına ve kullanım koşullarına göre belirlenmelidir. Tozlu ortamlarda kullanılan araçlarda filtre daha kısa sürede kirlenebilir.

Klima açıldığında kötü koku gelmesi yalnızca polen filtresinden kaynaklanmayabilir. Evaporatör yüzeyinde ve havalandırma sisteminde nem nedeniyle oluşan mikrobiyal birikimler de kötü kokuya yol açabilir. Bu durumda klima ve havalandırma sistemi uygun yöntemlerle kontrol edilmelidir.

Araç Kliması Kışın Çalıştırılmalı mı?

Klima yalnızca yaz aylarında kullanılan bir sistem değildir. Birçok modern araçta klima kompresörü, kabin havasının neminin azaltılmasına yardımcı olduğu için özellikle camların buğusunun giderilmesinde de kullanılabilir.

Eski kaynaklarda klimayı “her ay mutlaka 10–15 dakika çalıştırmak gerekir” şeklinde kesin süreler verilebilmektedir. Ancak modern araçlarda klima sisteminin kontrol stratejisi araçtan araca değişir. Bu nedenle en doğru kullanım yöntemi aracın kullanım kılavuzundaki üretici tavsiyelerine uymaktır.

Araç Kliması Nasıl Doğru Kullanılır?

Güneş altında bekleyen bir aracın kabin sıcaklığı oldukça yüksek olabilir. Araca bindikten sonra kısa süre camları açarak veya havalandırmayı kullanarak sıcak havanın dışarı çıkmasını sağlamak, kabinin daha hızlı soğutulmasına yardımcı olabilir. Ardından klima çalıştırılarak camlar kapatılabilir ve gerektiğinde iç hava dolaşımı kullanılabilir.

Eski araç kullanım tavsiyelerinde “motor ısınmadan klima kesinlikle açılmamalıdır” ifadesine sıkça rastlanır. Modern araçlar için bunu genel bir kural olarak vermek doğru değildir. Klima sistemi, araç üreticisinin kullanım talimatlarına uygun biçimde kullanılmalıdır.

Hava çıkışlarının sürekli olarak doğrudan sürücünün veya yolcuların yüzüne yönlendirilmesi yerine kabin içerisinde dengeli hava dağılımı sağlayacak şekilde ayarlanması konforu artırabilir. Otomatik klima bulunan araçlarda sistemin AUTO fonksiyonu sıcaklık ve hava dağılımını kendi kontrol stratejisine göre yönetebilir.

Araç Klima Arızaları Nelerdir?

Klima sisteminde karşılaşılabilecek bazı belirtiler; yetersiz soğutma, hiç soğutmama, kompresörün devreye girmemesi, hava debisinin düşük olması, kötü koku, alışılmadık sesler ve klima çalışırken motor soğutma fanlarının beklenen şekilde çalışmaması olarak sıralanabilir.

Bu belirtilerin tek bir nedeni yoktur. Örneğin kompresörün devreye girmemesi; düşük veya uygunsuz sistem basıncı, sensör ya da basınç anahtarı problemi, elektrik tesisatı, sigorta, röle, kontrol ünitesi veya kompresör kumandasıyla ilgili olabilir.

Klima devresindeki basıncın kontrolünde kullanılan elemanlardan biri hakkında ayrıntılı bilgi için Klima Presostatı konusunu inceleyebilirsiniz.

Klima Arızaları Nasıl Tespit Edilir?

Araç kliması yeterince soğutmuyorsa arıza teşhisi yalnızca sisteme gaz eklenerek yapılmamalıdır. Klima servisi sırasında sistemin tamamı belirli bir kontrol sırasıyla değerlendirilmelidir.

1. Klima sisteminin çalışma durumu ve kabin çıkış sıcaklığı kontrol edilir.
2. Sistemin basınç ve sıcaklık değerleri uygun servis cihazlarıyla değerlendirilir.
3. Soğutucu akışkan kaçağından şüphe ediliyorsa uygun kaçak tespit yöntemi kullanılır.
4. Kondenser, kompresör, fanlar, borular ve bağlantılar kontrol edilir.
5. Polen filtresi ve kabin hava akışı değerlendirilir.
6. Gerekli durumlarda klima kontrol ünitesi ve ilgili elektronik sistemler arıza teşhis cihazıyla kontrol edilir.
7. Arıza giderildikten sonra sistem üreticinin belirttiği servis prosedürüne göre yeniden devreye alınır.

Klima sistemlerinde kullanılan soğutucu akışkanın kontrolsüz biçimde atmosfere bırakılması uygun değildir. Soğutucu akışkanın geri kazanılması, sistemin vakumlanması ve yeniden doldurulması uygun klima servis cihazları ve gerekli teknik bilgiyle yapılmalıdır.

Araç Klima Bakımında Nelere Dikkat Edilmeli?

Araç klima bakımı sırasında en önemli noktalardan biri, arıza tespit edilmeden gelişigüzel parça değiştirilmemesi veya sisteme rastgele soğutucu akışkan eklenmemesidir. Klima sisteminin verimli çalışması; doğru miktarda ve doğru tipte soğutucu akışkan, uygun kompresör yağı, temiz hava akışı ve elektronik kontrol elemanlarının doğru çalışmasına bağlıdır.

Klima sisteminin periyodik bakım işlemleri hakkında daha ayrıntılı bilgi için Araç Klima Bakımları konusunu, sistemde kullanılan fanların çalışma prensibi için ise Fan Motoru Nasıl Çalışır? içeriğini inceleyebilirsiniz.

Araç klima sistemleri, motorlu araçlar teknolojisi ve diğer otomotiv konularıyla ilgili eğitim içeriklerine MotorDersi ana sayfasından ulaşabilirsiniz.