Ateşleme Sistemi Kontrolleri İş ve İşlem Basamakları

Ateşleme Sistemi Kontrolleri İş ve İşlem Basamakları

A- ARAÇ VE GEREÇLER

1- Distribütörsüz ateşlemeli motor     2- El aletleri ve takımlar     3- Multimetre

Kazanım: Distribütörsüz ateşleme sistemini söker, takar ve kontrollerini yapar.

Uygulamaya başlamadan önce distribütörsüz ateşleme sisteminin çalışma prensibini tekrar etmek isterseniz Elektronik Ateşleme Sistemi Çalışma Soruları konusunu inceleyebilirsiniz. Konu sonundaki bilginizi ölçmek için Elektronik Ateşleme Sistemleri Modül Sınavı sayfasından da yararlanabilirsiniz.

B- İŞLEM BASAMAKLARI

1- Distribütörsüz ikiz elektronik ateşleme sisteminin parçalarını motor üzerinde tespit et.

Ateşleme sisteminde yüksek gerilim bulunduğundan sökme ve bağlantı işlemlerinden önce kontak anahtarını kapat ve gerekli durumlarda akünün eksi kutup bağlantısını ayır. Sistem çalışırken yapılması gereken ölçümlerde üreticinin güvenlik prosedürlerine uy ve uygun kişisel koruyucu donanım kullan.

2- Ateşleme bobininin yüksek gerilim kablo bağlantılarını 1. silindir bağlantısından itibaren sök.

Motor çalışırken yüksek gerilim kablolarını çıplak elle tutma veya gelişigüzel sökme. Ateşleme sisteminin sekonder devresinde yüksek gerilim oluştuğundan uygun yalıtımlı ekipman kullan.

3- Ateşleme bobininin bağlantı cıvatalarını tespit et.

4- Bujilerin yüksek gerilim kablo bağlantılarını 1. silindirden itibaren sök.

5- En son 4. bujinin yüksek gerilim kablosunu sök.

6- Ateşleme bobini bağlantı soketini sök.

Soketleri sökmeden önce kontak anahtarının kapalı olduğundan emin ol. Gerekli durumlarda akü bağlantısını ayır. Soketi dışarı doğru zorlayarak çekmek yerine kilidini aç ve soket gövdesinden tutarak çıkar.

Kablolardan çekme. Soket veya kabloların zarar görmesi temas problemlerine, kısa devreye ve sistem arızalarına neden olabilir.

7- Ateşleme bobini bağlantı cıvatalarını sök ve ateşleme bobinini yerinden al. Cırcır kolu ve lokmayı cıvataya uygun şekilde kullan, aşırı kuvvet uygulama.

8- Bujileri 1. silindirden başlayarak sök.

Buji yuvası derinde ise uygun uzunlukta uzatma kolu ve buji lokması kullan. Buji lokmasını buji eksenine mümkün olduğunca paralel tut. Yan yük uygulanması buji izolatörünün zarar görmesine neden olabilir.

9- Bujileri söktükten sonra yabancı madde kaçmasını önlemek için buji yuvalarını uygun şekilde koru.

Bujilerin yapısı, görevleri ve kontrol noktaları hakkında ayrıntılı bilgi için Ateşleme Bujileri Nedir? konusunu inceleyebilirsiniz. Buji temizleme, kontrol ve değiştirme işlemleri için ise Buji Bakımı ve Değişimi yazısından yararlanabilirsiniz.

10- En son 4. silindir bujisini sök.

Bujiye uygun lokma kullan. Mıknatıslı veya bujiyi tutabilen özel buji lokması, derin yuvalarda bujinin düşmesini önlemeye yardımcı olur.

11- Multimetreyi ateşleme sistemi direnç kontrolleri için uygun ölçüm kademesine getir. Ölçüm cihazını yüksek ısıdan, nemden ve darbelerden koru. Ölçüm problarının ve pilinin sağlam olduğundan emin ol.

12- Yüksek gerilim kablolarını direnç kontrolü için hazırla.

13- Yüksek gerilim kablolarının direnç değerlerini ölç ve üretici katalog değerleriyle karşılaştırarak kabloların durumunu değerlendir.

Atölye masasında çalışma yaparken çalışma alanının temiz ve düzenli olmasına dikkat et. Alet ve parçaların düzensiz bırakılması yaralanma ve parça hasarı riskini artırabilir.

14- Ateşleme bobinini direnç kontrolü için hazır hale getir. Üretici ölçüm prosedüründe direnç kontrolü öngörülüyorsa bobinin primer ve/veya sekonder devre değerlerini ölç ve katalog değerleriyle karşılaştır.

15- Ateşleme bobininin besleme gerilimini ölç. Besleme gerilimi yoksa ilgili sigorta, röle, besleme hattı, şase bağlantıları ve elektrik tesisatını kontrol et. Gerekiyorsa sistemin elektrik şemasından yararlan.

Besleme gerilimi ölçümünde multimetreyi doğru voltaj kademesinde kullan ve ölçüm uçlarının kısa devre yapmamasına dikkat et.

16- Bujilerin kontrollerini yap.

Kontrole başlamadan önce bujilerin üzerindeki yağ, yakıt ve kir kalıntılarını uygun şekilde temizle. Yakıt buharı bulunan ortamlarda açık alev ve kıvılcım kaynaklarından uzak dur.

17- Bujileri üretici tavsiyelerine uygun yöntemle temizle.

Temizleme sırasında koruyucu gözlük kullan. Tel fırça kullanılacaksa elektrotlara ve izolatöre zarar vermemeye dikkat et.

18- Buji tırnak aralığını sentil ile ölç ve gerekiyorsa üretici katalog değerine göre ayarla.

Tırnak aralığı ayarı yapılabilen bujilerde yalnızca uygun yöntem kullan. Bazı modern buji tiplerinde elektrot aralığının ayarlanması üretici tarafından önerilmeyebilir.

19- Bujileri yuvalarına takabilmek için uygun buji lokması kullan.

Buji porselenine zarar vermemeye dikkat et. Lokmayı buji eksenine paralel tut.

20- Bujileri yuvalarına 1. silindirden itibaren tak.

Buji yuvalarında yabancı madde olup olmadığını kontrol et. Varsa silindir içine kaçırmadan uygun şekilde temizle. Bujileri önce elle dişlerine oturt, ardından üreticinin belirttiği sıkma torkunda sık. Sistem parçalarını sökme sırasını dikkate alarak tekrar monte et.

21- Müstakil ateşleme sisteminin sökülmesini, kontrollerini ve takılmasını uygula.

Çalışma sırasında aracın boyalı yüzeylerini kir ve yağdan korumak için çamurluk koruyucu örtüsü kullan.

22- Müstakil ateşleme sistemi parçalarını tespit et.

23- Ateşleme bobinlerinin soket bağlantılarını dikkatlice sök.

Soket ve kablolara zarar verme. Hasarlı bağlantılar temas problemi, kısa devre veya ateşleme sistemi arızalarına neden olabilir.

24- 1. silindirin ateşleme bobininden başlayarak bağlantı cıvatalarını sök.

Kullanılan lokma anahtarının cıvata ölçüsüne uygun olmasına dikkat et. Uygun olmayan takım kullanılması cıvatanın veya takımın zarar görmesine ve yaralanmaya neden olabilir.

25- Ateşleme bobinini dikkatlice yerinden al.

Ateşleme bobini çevresinde yağ, yakıt veya kir kalıntıları varsa uygun şekilde temizle. Buji kuyusunda yağ bulunması durumunda sızıntının kaynağını da kontrol et.

26- Bujileri dikkatlice sök.

Bujileri sökerken izolatöre zarar verme. Buji yuvaları derin ise uygun uzatma kolu ve buji lokması kullan.

27- Ateşleme bobininin kontrolünü üreticinin belirttiği yönteme göre yap. Direnç ölçümü yapılabilen bobinlerde ölçülen değeri katalog değeriyle karşılaştır. Değer sınırlar dışında ise bobini değiştir. Ateşleme bobinlerinin yapısı ve kontrolü hakkında farklı bir uygulama örneği için hibrit araç ateşleme bobini konusunu inceleyebilirsiniz.

28- Ateşleme bobini besleme gerilimini ölç. Gerilim yoksa ilgili sigorta, röle, besleme ve şase bağlantıları ile elektrik tesisatını kontrol et. Haberleşme veya kontrol ünitesi kaynaklı bir arıza şüphesi varsa arıza kodlarını ve sistem haberleşmesini kontrol et. Araç ağ sistemi hakkında ayrıntılı bilgi için CAN-Bus hattı konusunu inceleyebilirsiniz.

Sistemin kontrolleri tamamlandıktan sonra parçaları sökme sırasını dikkate alarak tekrar tak. Soket, kablo, bobin ve buji bağlantılarının doğru şekilde yapıldığından emin ol.

Ateşleme zamanlamasının motor çalışma düzeniyle ilişkisini daha ayrıntılı incelemek için Supap Zaman Ayar Diyagramı konusundan yararlanabilirsiniz.

Yukarıda açıklanan iş ve işlem yapraklarını aşağıdaki sunum üzerinden inceleyebilir ve indirebilirsiniz.

MotorDersi YouTube kanalını ziyaret ederek diğer otomotiv eğitim içeriklerini takip edebilirsiniz.

Otomotiv teknolojisi, motor sistemleri ve diğer teknik eğitim içeriklerine MotorDersi üzerinden ulaşabilirsiniz.