Boyasız Göçük Düzeltme

Otomotiv sektöründe önemli bir yere sahip olan boyasız göçük düzeltme, araç kaportasında oluşan uygun nitelikteki küçük göçüklerin mevcut boya mümkün olduğunca korunarak düzeltilmesini amaçlayan bir onarım yöntemidir. Aracın kaportasında oluşan küçük hasarlar nedeniyle ilgili bölgenin boyanmasını ve orijinalliğinin bozulmasını istemiyorsanız bu yöntem önemli bir alternatiftir.

Bu yazıda boyasız göçük düzeltme işleminin temel prensiplerini, kullanılan düzeltme çubuklarını, farklı göçük çeşitlerini ve araç üzerinde uygulama yöntemlerini mevcut eğitim dokümanımızdaki sıraya göre inceleyeceğiz.

1. Giriş ve uygulama sınırları
2. Düzeltme işlemine etki eden faktörler
3. Düzeltme prensibi
4. Çubuk ve aksesuarlar
5. Göçük çeşitleri
6. İlk uygulama
7. Araç üzerinde göçük düzeltme
8. Sonuç

Otomotiv gövde onarımıyla ilgili daha kapsamlı temel bilgiler için Temel Kaporta Eğitimi içeriğimizi de inceleyebilirsiniz.

Boyasız Göçük Düzeltme Nedir?

Boyasız göçük düzeltme, uygun durumlarda araç sacında oluşan göçüklerin mevcut boya yüzeyi korunarak düzeltilmesi işlemidir. Bu uygulama el ve göz becerisi gerektirir. Sistemin doğru şekilde uygulanabilmesi için uygun el aletlerinin kullanılması, uygulama yöntemlerinin bilinmesi ve yeterli alıştırma yapılması gerekir.

Boyasız göçük düzeltmede sabır oldukça önemlidir. Kullanılan aletlerin yanı sıra uygulayıcının bilgi, tecrübe ve el becerisi de işlemin sonucunu doğrudan etkiler.

Uygulayıcının Dikkat Etmesi Gerekenler

1. Yapılacak işleme uygun ekipman sağlanmalıdır.
2. Uygulayıcı kullanılacak yöntemler konusunda eğitimli olmalıdır.
3. Uygun onarım metodu hasarın durumuna göre belirlenmelidir.

Onarım maliyeti değerlendirilirken hasarın bulunduğu bölge de dikkate alınmalıdır. Örneğin motor kaputunda gerçekleştirilen bir düzeltme işlemi ile tavanda gerçekleştirilen işlemin çalışma koşulları ve işçiliği aynı olmayabilir.

Boyasız Göçük Düzeltmenin Uygulama Sınırları

Boyasız göçük düzeltme yönteminin uygulanabilirliği hasarın ve araç sacının durumuna bağlıdır. İşleme başlamadan önce aşağıdaki noktalar değerlendirilmelidir:

1. Düzeltme işlemi yapılacak sacın arka tarafına erişim durumu kontrol edilmelidir.
2. Göçüğün çapı ve derinliği değerlendirilmelidir.
3. Göçüğün sivri veya keskin bir yapıya sahip olup olmadığı kontrol edilmelidir.
4. Boya yüzeyinin durumu incelenmelidir.
5. Boya çatlamışsa işlem sırasında ilave hasar oluşabileceği dikkate alınmalıdır.
6. Boya altında daha önce uygulanmış macun bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.
7. Boyası bozulmamış yüzeyler boyasız düzeltme için daha uygundur.
8. Hasarın bulunduğu panelin yapısı ve malzemesi dikkate alınmalıdır.

Her göçük aynı yöntemle düzeltilemez. Hasarın boyutu, derinliği, boya durumu ve panel yapısı uygulanacak yöntemi belirler.

Düzeltme İşlemine Etki Eden Faktörler

1. Sacın arkasına ulaşılabilme durumu
2. Göçüğün derinliği
3. Göçüğün etkili olduğu alanın genişliği
4. Göçüğün yüzeysel durumu
5. Düzeltme işlemi yapılan sacın büyüklüğü ve araç üzerine sabitlenme yöntemi
6. Düzeltme işlemi yapılacak sacın araç içindeki darbe emici barlara olan yakınlığı
7. Göçüğün meydana geldiği alanın eğim ve kıvrım durumu

Göçük Düzeltme Prensibi

Saat Metodu

Saat metodu, göçüğün kontrollü ve sistemli biçimde düzeltilmesinde kullanılan uygulama yöntemlerinden biridir.

Büyük Göçüklerde Göçük Masajı

Boyasız Göçük Düzeltme Çubukları ve Aksesuarları

Çubuk Çeşitleri

Düzeltme Çubukları

Çelik Çubuklar, Kollar ve Renk Kodları

Knife-Tool

• Kırmızı saplıdır.
• Keskin kenarlı uçlara sahiptir.
• Küçük, sivri ve derin göçüklerde kullanılabilir.
• Özel göçükler için uygundur.
• Yapılan işe hâkimiyet yüksektir.
• Uygulanan kuvvetin dikkatli ayarlanması gerekir.

Cutter-Tool

• Siyah saplıdır.
• Ucunun her iki tarafı yassıdır.
• Uç kısmı yuvarlatılmıştır.
• Uzunlamasına oluşan göçüklerde kullanılabilir.
• Motor kaputu, kapı ve çamurluk gibi bölümlerde kullanılabilir.
• Aşırı güç uygulandığında bükülme tehlikesi vardır.
• Uygulama gücünün ayarlanmasında hassasiyet gerekir.

Ball-Tool

• Yeşil saplıdır.
• Bilye şeklinde uca sahiptir.
• Daha fazla güç uygulanmasına dayanıklıdır.
• Küçük hasar ve göçüklerde kullanılabilir.
• Gereğinden fazla yük uygulandığında sacda şiş oluşturma riski vardır.
• İstenilen çalışma noktasından kayma tehlikesi bulunur.
• Uygulamada hassasiyet gerektirir.

Blade-Tool

• Mavi saplıdır.
• Uç kısmının her iki tarafı yassıdır.
• Çok amaçlı kullanıma uygundur.
• Gereğinden fazla yük uygulandığında şiş oluşturma riski vardır.
• Öne ve arkaya doğru kayma riski bulunur.

Tri-Point-Tool

• Kuvvetli bir yapıya sahiptir.
• Sert ve sağlam bölgelerde kullanılabilir.
• Gereğinden fazla güç uygulanması durumunda bükülme riski vardır.

Kapı Direkleri ve Dar Alan Düzeltme Çubuğu

• Yassı bir yapıya sahiptir.
• Uç kısmı geniş ve yuvarlatılmıştır.
• Dar alanlarda çalışmak için kullanılır.
• Düzeltme işlemi hafif döndürme hareketleriyle yapılır.
• Eğilme tehlikesine karşı dikkatli kullanılmalıdır.

Geçme Plastik Uçlar

• Ball-Tool ile birlikte kullanılır.
• Doğrudan görünür bölgelerde kullanılabilir.
• Göçük masajı yapmak için kullanılabilir.
• Alüminyum göçüklerin düzeltilmesinde kullanılabilir.
• Alüminyum ile çalışılırken malzeme ve ekipman uyumluluğuna dikkat edilmelidir.

Göçük Çeşitleri ve Düzeltme Yöntemleri

Küçük Göçükler

• Küçük ve hafif derinlikteki hasarlardır.
• Kullanılması gereken çubuklar: Siyah veya kırmızı.
• İtme işlemi göçüğün merkezine kontrollü şekilde uygulanır.
• Çubuk ucunun göçük merkezine doğru yerleştirilmesi gerekir.

Orta Büyüklükteki Göçükler

• Kullanılması gereken çubuklar: Yeşil veya sarı.
• Düzeltme işleminde Saat Metodu kullanılır.
• Uygulama sırasında yüzey ve boya durumu sürekli kontrol edilmelidir.

Sivri Göçükler

• Kullanılması gereken çubuklar: Kırmızı veya siyah.
• Öncelikle göçük kenarının kontrollü biçimde düzeltilmesi gerekir.
• Göçüğün etki alanı çapına göre gerekli yöntem uygulanmalıdır.
• Boya ve yüzey durumu işlem boyunca kontrol edilmelidir.

Çift Merkezli Göçükler

• Göçük, şekilde görüldüğü gibi tek merkezli büyük göçük hâline getirilmelidir.
• Ardından Saat Metodu uygulanarak düzeltme yapılmalıdır.

Yassı Göçük

• Düzeltme çubuğu yardımıyla göçük daha düzenli ve yuvarlak bir forma getirilmelidir.
• Ardından Saat Metodu ile düzeltme işlemi uygulanmalıdır.

Keskin Göçükler

• Park alanlarındaki temas ve sürtünmeler sonucunda kapı ve çamurluk gibi bölümlerde oluşabilir.
• Bu şekilde oluşan göçükler daha sert olabilir.
• Düzeltme işlemi hasarın yapısına göre kontrollü biçimde uygulanmalıdır.
• Göçüğün iki tarafından merkeze doğru çalışılması gerekebilir.

Kıvrım Yerlerindeki Göçükler

• Öncelikle kıvrım hattının yeniden oluşturulmasına yönelik düzeltme yapılmalıdır.
• Böylelikle göçüğün kıvrım bölgesinden uzaklaştırılması amaçlanır.
• Sonrasında Saat Metodu ile düzeltme işlemine devam edilir.

Kıvrım hattı eski hâline getirilmelidir.

Kıvrım hattı oluşturulduktan sonra göçük düzeltme işlemine devam edilir.

Boyasız Göçük Düzeltmede İlk Uygulama

Önemli temel gereklilikler:

• Göçüğün arkasına ulaşma şartları analiz edilmelidir.
• Çalışma sırasında işe yoğunlaşılmalıdır.
• Yüzey temizlenmeli, gerekirse uygun yüzey temizleme işlemi yapılmalıdır.
• Işığın yeri iyi ayarlanmalıdır.
• Doğru alet seçimi yapılmalıdır.
• Yüzey ve boya durumu sürekli kontrol edilmelidir.

Lambanın Konumu

Göçük düzeltme işleminde yüzeydeki yansıma takip edilerek göçüğün ve düzeltme çubuğunun konumu belirlenir.

Çubuğun Ucunu Bulma

• Çubuğa zincir veya kancadan destek alınmalıdır.
• Hafifçe basınç uygulanmalıdır.
• Çubuk hafifçe ileri geri hareket ettirilmelidir.
• Işığın yüzeydeki yansıması takip edilmelidir.

Daireler

• Çubuk: Tri-Point-Tool
• Hedef: Dairenin sınırları içerisinde kontrollü bir şişlik meydana getirmek.

Çarpı İşaretleri

• Çubuk: Tri-Point-Tool
• Hedef: Çarpı işaretinin merkezinde kontrollü bir şişlik meydana getirmek.

Noktalar

• Çubuk: Tri-Point-Tool
• Hedef: İşaretlenen noktalar üzerinde kontrollü şişlik meydana getirmek.

Şiş İndirme

• Şekildeki gibi plastik çubukla şiş indirme işlemi yapılmalıdır.
• Şişliğin üzerine kontrollü ve dik dokunuşlar uygulanmalıdır.

Düzeltme Uygulamalarında Bilinmesi Gerekenler

1. Göçükler düzeltilirken uygun kanca veya zincir noktalarından destek alınmalıdır.
2. Büyük ölçekli göçüklerde göçük masajı yöntemi uygulanabilir.
3. Kapı, çamurluk ve yan sac gibi bölgelerde çalışma pozisyonunun doğru belirlenmesi gerekir.

Bir Tavsiye

Araç Üzerinde Boyasız Göçük Düzeltme

Araç üzerindeki uygulama yöntemi göçüğün bulunduğu parçaya göre değişir. Kaput, bagaj kapağı, tavan, çamurluk ve kapı gibi bölgelerde sacın arka tarafına ulaşmak için farklı parçaların sökülmesi gerekebilir.

Motor Kaputu

• Gerekirse yalıtım malzemesini sökünüz.
• Uygun destek ekipmanlarını kullanınız.
• Gerekli durumlarda lastikli kancalarla emniyete alınız.
• Kaput takviyelerinde çalışmaya engel olabilecek bölümleri kontrol ediniz.
• Uygun düzeltme çubuğunu seçerek çalışma pozisyonunu belirleyiniz.

Bagaj Kapağı

• Bu bölgedeki işlemler kısa ve köşeli yapı nedeniyle zor olabilir.
• Bagaj kapağında çok sayıda takviye bulunabilir.
• Görünür alanlarda uygun geçme plastik başlıklar kullanılabilir.

Tavan

• Gerekirse tavan döşemesini sökünüz.
• Uygun tavan destek ekipmanını kullanınız.

Çamurluk

• Gerekirse davlumbazı sökünüz.
• Gerekirse far veya sinyal gibi erişimi engelleyen parçaları üretici talimatlarına uygun şekilde sökünüz.

Kapılar

• Cam koruma sacı uygun plastik kama ile birlikte kullanılmalıdır.
• Kapı üzerinde bulunan uygun erişim noktalarından yararlanılabilir.
• Cam mekanizması, kablolar ve kapı içi güvenlik elemanlarına zarar verilmemelidir.

Yan ve Arka Duvar Sacı

• Gerekirse arka stop lambası sökülmelidir.
• Uygun durumlarda bagaj veya arka direk tarafından çalışma alanına ulaşılabilir.

Yapıştırma Yöntemi ile Düzeltme

Sacın arka tarafına erişim imkânı bulunmayan ve uygun nitelikteki çok derin veya sivri olmayan göçüklerde yapıştırma yöntemiyle düzeltme uygulanabilir.

Otomotiv gövde, panel ve kaporta uygulamalarıyla ilgili diğer eğitim materyalleri için Otomotiv Gövde Dalı Sunumları sayfasını inceleyebilirsiniz.

Boyasız Göçük Düzeltmede Sonuç ve Dikkat Edilecekler

• Düzeltilecek bölgeyi temizleyiniz.
• Göçüğü uygun yöntemle işaretleyiniz.
• Göçüğü düzeltmek için çubukların ulaşabileceği noktaları tespit ediniz.
• Parça sökerken üretici standartlarına uygun işlem yapınız.
• Hava yastığı, elektrik kabloları ve elektronik donanımlara dikkat ediniz.
• Göçük yerinin net olarak görülebilmesi için uygun aydınlatma kullanınız.
• Hasarın yapısına uygunsa Saat Metodu ile kontrollü çalışınız.
• İşlem sırasında acele etmeyiniz ve yüzeyi sürekli kontrol ediniz.
• Göçük ve şiş olan noktaları çok sayıda küçük ve kontrollü dokunuşla düzeltiniz.
• Knife-Tool ve Cutter-Tool gibi ekipmanları kullanırken aletin ve sacın zarar görmemesine dikkat ediniz.
• İşlem tamamlandıktan sonra gerekli görülen bölgelerde korozyona karşı üreticiye uygun koruma işlemi uygulayınız.

Otomotiv gövde onarımı, kaporta uygulamaları ve diğer mesleki otomotiv eğitimleri için Motor Dersi ana sayfasını inceleyebilirsiniz.