Debriyajın Yapısı ve Görevi | Debriyaj Sistemi

Debriyajın yapısı ve görevi, manuel şanzımanlı araçlarda motor gücünün şanzımana kontrollü bir şekilde aktarılmasını anlamak açısından temel konulardan biridir. Debriyaj sistemi; motor ile şanzıman arasındaki güç bağlantısını gerektiğinde keser, yeniden oluşturur ve aracın sarsıntısız şekilde harekete geçmesine yardımcı olur.

Bu içerikte debriyaj sistemi, diyafram yaylı debriyaj, debriyaj baskısı, debriyaj diski, debriyaj bilyası, debriyaj ana merkezi ve debriyaj arızaları ayrıntılı olarak ele alınmaktadır. Ayrıca debriyaj kaçırması, debriyaj silkelemesi, debriyaj gürültüsü, debriyajın ayrışma kontrolü ve debriyaj parçalarının kontrol ölçüleri hakkında teknik bilgiler bulunmaktadır.

Konu içerisinde yer alan Debriyajın Yapısı ve Görevi PowerPoint sunumunu tam ekran açarak görseller ve teknik açıklamalar eşliğinde inceleyebilirsiniz.

 1. Debriyajın Yapısı ve Görevi

DEBRİYAJ SİSTEMİ:

MOTOR VE ŞANZUMANI ÇABUK VE KAÇIRMADAN BİRLEŞTİRMELİ
BALANSI İYİ YAPILMIŞ OLMALI
KOLAY SOĞUYABİLMELİDİR

MOTOR GÜCÜNÜN VOLANTTAN ŞANZIMANA İLETİM SIRASI:

VOLANT
DEBRİYAJ BASKI MUHAFAZASI
BASKI PLAKASI
DEBRİYAJ DİSKİ
TRANSAKS GİRİŞ MİLİ

2. Diyafram Yaylı (Şemsiye) Tip Debriyaj

MOTOR GÜCÜ DEBRİYAJ MUHAFAZASINDAN BASKI PLAKASINA BİRKAÇ METODLA AKTARILIR:

TIRNAKLI TAHRİK TİP
LAMALI TAHRİK TİP
RADYAL LAMALI TİP
TEĞETSEL LAMALI TİP
TIRNAKLI TİP
TEĞETSEL LAMALI TİP

3. Baskı Çeşitleri

TIRNAKLI TAHRİK TİP

Temas alanı zamanla aşınıp gürültü ve tam ayrışmama problemine neden olur.

RADYAL LAMALI TİP

Tırnak yerine hareket iletimi için radyal kama kullanılmıştır.

TEĞETSEL LAMALI TİP

Toyota araçlarında bu tip baskı kullanılır.

4. Diyafram Yayın Karakteristik Özellikleri

5. Debriyaj Ana Merkezi

6. Kendinden Merkezli Debriyaj Bilyası

Bu sistem krank mili ve şanzıman eksenini merkezleyerek sesi azaltmak için kullanılır.

7. Arızacılık

8. Referans

1. Debriyaj pedal yüksekliği çok düşükse debriyaj ayırmama problemi görülür.
2. Debriyaj pedal boşluğu fazlaysa debriyaj ayırmayabilir. Bu durumda parçalar arası boşluk artmıştır.
3. Debriyaja birkaç kez bastıktan sonra vites geçişi kolaylaşıyorsa sistemde hava vardır.

9. Debriyaj Kaçırması

10. Debriyaj Silkelemesi / Titremesi

11. Debriyaj Gürültüsü

12. Araç Üstü Kontroller

DEBRİYAJIN AYRIŞMA KONTROLÜ:

A. Tekerleri takozla destekleyip el frenini çekin.

B. Debriyaja basmadan vites kolunu hafif bir sürtme sesi duyana kadar geri vitese doğru itin.

C. Bu durumda debriyaja basarak geri vitese kolayca geçtiğini kontrol edin. Eğer geri vitese rahat bir geçiş varsa debriyaj ayırıyor demektir.

13. Debriyaj Kaçırma Kontrolü

A. Tekerlere takoz koyup el frenini çekin.

B. Debriyaja basılı tutarak 5. Vitese takın motor devrini artırarak debriyaj pedalını yavaşça bırakın.

C. Eğer motor stop ediyorsa debriyaj kaçırmıyur demektir.

NOT: Bu testi uzun süreli yapmayın.

14. Debriyaj Bilyasının İncelenmesi

Eksenel yönde kuvvet uygulayarak bilyayı döndürün.

Not: Bilyanın yağlanmasına gerek yoktur. Gövde ve göbek yaklaşık 1 mm kadar oynamalıdır.

15. Debriyaj Baskısının İncelenmesi

SST ve sentil kullanarak diyafram yaylarının hizalamasını kontrol edin. Maksimum kaçıklık 0.5 mm olmalıdır. Gerekirse SST kullanarak yayları hizalayın.

16. Debriyaj Diskinin İncelenmesi

Perçin başı derinliği minimum 0.3mm olmalıdır. Maksimum disk salgısı 0.8mm olmalıdır. Yay ucundaki aşıntının maksimum derinliği 0.6mm, maksimum genişliği ise 5mm olmalıdır.

17. Debriyaj Grubunun Sökülüp Takılması

Baskıyı volandan sökmeden önce karşılıklı işaretleyin. Volanın salgısını ölçün. Maksimum salgı 0.1mm olmalıdır. Montaj esnasında debriyaj diskini SST kullanarak volan üzerinde merkezleyin ve montaj işaretlerine dikkat ederek baskıyı volana takın. Şekilde gösterilen yerlere NLGI No.2 gresi sürün.

18. Düz Şanzıman

Şanzıman ; araç torkunu ve hızını değiştirir aynı zamanda dönüş yönünü değiştirir. Grafikte görülen B,B1,B2 eğrileri şanzımandaki tork değişimlerini, taralı alan ise motor torkunun verimli kullanılamadığı alanı göstermektedir. ‘A’ ise ideal eğridir.

19. Düz Transaks / Şanzıman Tipleri

Debriyaj sistemi hakkında hazırlanan bu içerik; özellikle Motorlu Araçlar Teknolojisi öğrencileri, otomotiv alanında eğitim görenler ve debriyaj sistemi hakkında teknik bilgi edinmek isteyenler için yardımcı bir eğitim kaynağıdır. Debriyajın yapısı ve görevinin yanı sıra debriyaj baskısı, debriyaj diski, debriyaj bilyası, debriyaj arızaları ve düz şanzıman konularını sunum üzerinden görsel olarak inceleyebilirsiniz.

Daha fazla ders sunumları için motor dersi ana sayfasından arama kısmına girerek sunumlar ismi ile arama yapabilirsiniz.