Dizel Yakıt Filtresi Nedir?

Dizel yakıt filtresi, dizel motorların yakıt sisteminde bulunan hassas parçaları yakıt içerisindeki kir, tortu, su ve küçük parçacıklardan koruyan önemli bir filtreleme elemanıdır. Özellikle yakıt pompası ve enjektörler gibi hassas parçaların güvenli ve uzun ömürlü çalışabilmesi için yakıtın uygun şekilde filtrelenmesi gerekir.

Modern dizel motorlarda yakıt sistemi çok küçük toleranslarla çalışan parçalardan oluşur. Bu nedenle yakıt içerisindeki gözle görülemeyecek kadar küçük kirleticiler bile zaman içerisinde yakıt pompası ve enjektörlerde aşınmaya veya arızaya neden olabilir. Dizel motorlarda yakıtın nasıl püskürtüldüğünü daha ayrıntılı incelemek için dizel motor püskürtme çeşitleri konusuna göz atabilirsiniz.

Dizel Yakıt Filtresi Ne İşe Yarar?

Dizel yakıt filtresinin temel görevi, yakıt içerisindeki yabancı maddelerin yakıt sisteminin hassas parçalarına ulaşmasını engellemektir. Filtreleme sayesinde özellikle yakıt pompası, enjektörler ve yakıt sistemi elemanları kirleticilerin neden olabileceği aşınma ve hasarlardan korunur.

Dizel motorun yakıt sisteminde kullanılan pompaların yapısını ve görevlerini öğrenmek için dizel yakıt pompaları konusunu inceleyebilirsiniz.

Motor ve yakıt sistemi tasarımına bağlı olarak bazı araçlarda tek yakıt filtresi kullanılırken bazı sistemlerde birden fazla filtreleme kademesi bulunabilir. Ayrıca yakıt deposu veya yakıt besleme sistemi içerisinde süzgeç ya da ön filtre görevi yapan elemanlar da kullanılabilir.

Dizel Yakıt Filtresi Kaç Mikron Olmalıdır?

Yakıt filtrasyonunda parçacık boyutunun ifade edilmesinde yaygın olarak mikron (µm) birimi kullanılır. Bir mikron, 0,001 milimetreye eşittir.

Filtreleme değerleri kullanılan yakıt sisteminin ve filtre üreticisinin özelliklerine göre değişebilir. Kademeli filtreleme kullanılan sistemlerde ön filtre daha büyük parçacıkları tutarken son filtre çok daha küçük parçacıkların yüksek basınçlı yakıt sistemine ulaşmasını engeller. Özellikle modern Common Rail enjeksiyon sistemlerinde yakıtın temizliği büyük önem taşır.

Mikron Ne Kadar Küçüktür?

Yakıt filtresinin tuttuğu parçacıkların ne kadar küçük olduğunu daha iyi anlayabilmek için aşağıdaki yaklaşık değerler karşılaştırılabilir:

• Çıplak göz yaklaşık 40 mikrometreden daha küçük parçacıkları kolaylıkla ayırt edemez.
• Bir tuz tanesi yaklaşık 100 mikrometre büyüklüğünde olabilir.
• İnsan saçının çapı yaklaşık 70 mikrometre civarında olabilir.
• Talk pudrası parçacıkları yaklaşık 10 mikrometre mertebesinde olabilir.

Bu karşılaştırmalar, dizel yakıt sistemindeki filtrelerin ne kadar küçük kirleticileri tutmak zorunda olduğunu göstermektedir. Özellikle yüksek basınç altında çalışan modern yakıt enjeksiyon sistemlerinde yakıt temizliği daha da önemlidir.

Dizel Yakıt Filtresi Neden Tıkanır?

Dizel yakıt filtresi yalnızca yakıt içerisindeki katı kirleticiler nedeniyle tıkanmaz. Yakıtın yapısı, düşük sıcaklık, su, tortu ve zaman içerisinde filtre yüzeyinde biriken maddeler de yakıt geçişini azaltabilir.

Filtrenin tıkanması yakıt akışının azalmasına neden olabilir. Bunun sonucunda özellikle yüksek yakıt ihtiyacı oluşan çalışma koşullarında motora yeterli yakıtın ulaştırılması zorlaşabilir.

Dizel Yakıt İçeriğinde Bulunan Maddeler

Hidrokarbonlar

Dizel yakıt temel olarak çeşitli hidrokarbon bileşiklerinden oluşur. Yakıtın depolanması, sıcaklık değişimleri ve yakıtın kimyasal yapısındaki değişimler sonucunda filtre yüzeyinde birikinti ve tortular oluşabilir.

Zaman içerisinde filtre elemanının yüzeyinde meydana gelen bu birikintiler yakıtın filtreden geçişini zorlaştırabilir. Filtreleme kapasitesinin azalması durumunda yakıt besleme sisteminin çalışması olumsuz etkilenebilir.

Parafin ve Soğuk Havanın Etkisi

Dizel yakıt içerisinde bulunan parafinik bileşenler düşük sıcaklıklarda kristalleşmeye başlayabilir. Sıcaklık düştükçe yakıtın görünümü bulanıklaşabilir ve oluşan kristaller yakıt filtresinin gözeneklerinde birikebilir.

Parafin kristallerinin filtre üzerinde birikmesi yakıt geçişini azaltabilir veya ileri durumlarda tamamen engelleyebilir. Bu nedenle özellikle soğuk hava koşullarında kullanılan dizel yakıtın mevsim şartlarına uygun olması önemlidir.

Dizel Yakıt Filtresinde Su Neden Birikir?

Dizel yakıt sisteminde yakıtla birlikte bulunan su önemli sorunlara neden olabilir. Yakıt içerisindeki su, uygun filtre sistemlerinde yakıttan ayrılarak filtrenin su ayırıcı bölümünde toplanabilir.

Biriken suyun araç üreticisinin belirttiği bakım prosedürlerine uygun olarak tahliye edilmesi gerekir. Yakıt sistemi içerisinde su bulunması özellikle yüksek basınç pompası ve enjektörler gibi hassas parçaların korozyon ve aşınma riskini artırabilir.

Dizel Yakıt Filtresinin Yapısı

Dizel yakıt filtresi; filtre gövdesi, filtre elemanı ve kullanılan sisteme bağlı olarak su ayırıcı, su tahliye bölümü, sensör ve bağlantı elemanlarından oluşabilir. Filtrenin temel görevi yakıt içerisindeki kirleticileri tutarak temiz yakıtın yakıt sistemine gönderilmesini sağlamaktır.

Filtrenin düzenli aralıklarla değiştirilmemesi yakıt akışını kısıtlayabilir ve yakıt sistemi parçalarının korunmasını zorlaştırabilir. Yakıt filtresinin değişim zamanı için öncelikle araç üreticisinin belirlediği bakım periyotları dikkate alınmalıdır.

Dizel Yakıt Filtresi ve Common Rail Sistemi

Common Rail sistemlerinde yakıt yüksek basınç altında çalışan hassas elemanlardan geçirilir. Bu nedenle yakıtın sisteme ulaşmadan önce uygun şekilde filtrelenmesi önemlidir. Sistemin çalışma prensibini ayrıntılı öğrenmek için Common Rail enjeksiyon sistemi konusunu inceleyebilirsiniz.

Yakıt filtresi, pompa ve enjektörler birbirinden bağımsız parçalar değildir; yakıt besleme ve enjeksiyon sisteminin bir bütün olarak çalışmasını sağlarlar. Dizel ve benzinli motorlarda kullanılan farklı yakıt enjeksiyon yöntemleri hakkında daha geniş bilgi için yakıt enjeksiyon sistemleri içeriğinden yararlanabilirsiniz.

Dizel Yakıt Filtresi Değiştirilmezse Ne Olur?

Yakıt filtresi kullanım süresi boyunca tuttuğu kirleticiler nedeniyle zamanla dolabilir. Tıkalı bir yakıt filtresi yakıt akışını kısıtlayarak motorun çalışmasını olumsuz etkileyebilir.

Yakıt filtresinin aşırı kirlenmesi durumunda motora yeterli miktarda yakıt ulaştırılamaması, motor performansında azalma veya çalışma problemleri görülebilir. Filtrenin görevini yeterince yerine getirememesi ise hassas yakıt sistemi elemanlarının kirleticilere karşı korunmasını azaltabilir.

Dizel yakıt sistemleri konusundaki bilgilerinizi değerlendirmek için Dizel Motorları Yakıt Sistemleri Online Test sayfasındaki soruları da çözebilirsiniz. Ayrıca dizel yakıtı tamamen biterse aracımızda ne gibi bir arıza ile karşılaşılır bu yazımızda inceleyebilirsiniz.

Yakıt sistemleri ve motor teknolojisiyle ilgili diğer teknik içeriklere motor dersi üzerinden ulaşabilirsiniz.