Klima Sistemini Sökme ve Takma

Klima Sistemini Sökme, Takma ve Kontrol Etme

Araç klima sistemi; kompresör, kondansör, genleşme valfi, evaporatör, fanlar, filtreler, sensörler ve soğutucu akışkan devresinden oluşur. Sistemin temel çalışma prensibini incelemek için araçlarda klima sistemi nasıl çalışır? konusundan yararlanabilirsiniz.

A- ARAÇ VE GEREÇLER

1- Eğitim aracı     2- El aletleri ve takımlar     3- Multimetre     4- Klima servis cihazı ve sıcaklık ölçer

Kazanım: Klima sistemi parçalarını söker, takar ve kontrollerini yapar.

B- İŞLEM BASAMAKLARI

1- Polen filtresinin yerini tespit et ve koruma kapağını dikkatlice sök.

Koruma kapağının tırnaklarını kırmamaya dikkat et. Tırnakların zarar görmesi kapağın ve filtrenin yerine tam oturmamasına neden olabilir.

2- Klima ve havalandırma sistemindeki polen filtresini dikkatlice yerinden çıkar.

Filtre üzerinde birikmiş toz, polen ve diğer parçacıkları solumamak için uygun koruyucu maske kullan. Araç içi hava kanalları ve havalandırma parçalarının sökülmesi hakkında ayrıntılı bilgi için Havalandırma Sistemini Sökme, Takma ve Kontrol Etme uygulamasını inceleyebilirsiniz.

3- Kullanım ömrünü tamamlamış polen filtresini yenisiyle değiştir.

Tek kullanımlık polen filtresini üretici tarafından özellikle izin verilmediği sürece basınçlı hava ile temizleme. Filtre değişim aralıklarında araç üreticisinin bakım programını esas al. Klima sisteminin diğer bakım işlemleri için araç klima bakımları konusundan yararlanabilirsiniz.

4- Kullanılmış polen filtresini ve diğer bakım atıklarını çevre ve atık yönetimi kurallarına uygun şekilde bertaraf et.

5- Klima sistemi kontrol düğmesinin elektrik soketindeki besleme gerilimini üreticinin elektrik şemasına göre multimetre ile ölç.

Multimetreyi DC voltaj ölçümüne ve uygun ölçüm aralığına getir. Ölçüm sırasında probların birbirine veya istenmeyen bağlantı noktalarına temas ederek kısa devre oluşturmasına izin verme.

6- Klima sistemini çalıştır ve araç içindeki soğutma performansını uygun sıcaklık ölçer ile kontrol et.

Hava çıkış sıcaklığını değerlendirirken ortam sıcaklığı, fan hızı, motor devri, iç hava sirkülasyonu ve üreticinin test şartlarını dikkate al.

7- Klima sisteminde soğutucu akışkan kaçağı olup olmadığını uygun kaçak tespit yöntemiyle kontrol et.

Soğutucu akışkanın cilt veya gözle teması soğuk yanıklarına neden olabilir. Sistemde kullanılan soğutucu akışkanın türüne uygun koruyucu gözlük ve eldiven kullan. Akışkanı solumaktan kaçın ve çalışma alanını iyi havalandır. Sistemdeki basıncın izlenmesinde görev yapan elemanlar hakkında bilgi için klima gaz basınç algılayıcısı (presostat) konusunu inceleyebilirsiniz.

8- Klima sistemi parçalarından kondansör fanının fiziksel kontrolünü yap.

Fan çalışırken dönen parçalara temas etme. Fanın elektrikli olması nedeniyle bazı araçlarda motor çalışmıyor olsa bile uygun şartlarda devreye girebileceğini unutma.

9- Kondansör giriş ve çıkış borularının sıcaklıklarını uygun ölçüm cihazıyla kontrol et.

Sıcak yüzeylere doğrudan temas etme. Ölçüm sonuçlarını üreticinin klima sistemi test değerleriyle birlikte değerlendir.

10- Genleşme valfi ve evaporatör giriş-çıkış sıcaklıklarını kontrol et.

Genleşme valfi ve evaporatör çevresindeki sıcaklık farkları sistemin çalışma durumuyla ilgili bilgi verebilir; ancak yalnızca elle sıcaklık kontrolüne göre arıza kararı verme. Basınç, sıcaklık ve üretici test değerlerini birlikte değerlendir. Klima sisteminin çalışma aşamalarını daha ayrıntılı incelemek için klima sisteminin çalışma prensibi 2. bölüm içeriğine bakabilirsiniz.

11- Klima kompresörünün giriş ve çıkış hatlarının sıcaklıklarını ve kompresörün çalışma durumunu kontrol et.

Kompresör kayışla tahrik edilen bir sistemde çalışıyorsa motor çalışırken kayış ve kasnaklara yaklaşma. Dönen ve sıcak parçalara karşı gerekli güvenlik önlemlerini al. Klima devresinin diğer çalışma aşamaları için araç klima sisteminin çalışma prensibi 3. bölüm konusunu inceleyebilirsiniz.

12- Kondansör ve evaporatör petek yüzeylerini fiziksel olarak kontrol et.

Peteklerde ezilme, kirlenme, tıkanma veya hasar olup olmadığını incele. Sıcak veya aşırı soğuk yüzeylere temas etmeden önce sistemin güvenli sıcaklığa gelmesini bekle.

13- Klima devresindeki basınçlı parçalar sökülecekse soğutucu akışkanı uygun klima servis cihazı ile geri kazan.

Soğutucu akışkanı atmosfere boşaltma. Kullanılan soğutucu akışkanın türüne uygun servis cihazı ve bağlantı ekipmanları kullan. Koruyucu gözlük ve eldiven tak, çalışma alanını havalandır ve araçta kullanılan soğutucu akışkanın güvenlik talimatlarına uy.

14- Sistem basıncının güvenli şekilde boşaltıldığı ve soğutucu akışkanın geri kazanıldığı doğrulandıktan sonra klima sistemi boru bağlantılarını sök.

Boru bağlantılarında kalabilecek soğutucu akışkan ve klima yağına karşı gözlük ve eldiven kullan. Açılan boru uçlarını nem ve yabancı madde girişini önleyecek şekilde uygun tapalarla kapat.

15- Nem tutucu filtre veya kurutucu elemanın fiziksel kontrolünü yap.

Kurutucu eleman atmosfere uzun süre açık bırakıldığında nem tutma özelliğini kaybedebilir. Değişim gerekliliğini araç ve klima sistemi üreticisinin servis prosedürüne göre değerlendir.

16- Klima sistemi parçalarını üreticinin önerdiği temizleme yöntemi ve uygun ürünlerle temizle.

Temizlik ürünlerinin buharını uzun süre soluma. Uygun koruyucu gözlük, eldiven ve gerektiğinde solunum koruyucu kullan. Yanıcı ürünleri kıvılcım, açık alev ve yüksek sıcaklık kaynaklarından uzak tut.

17- Kayışla tahrik edilen klima kompresöründe kayış ve gergi mekanizmasını kontrol et; sökme gerekiyorsa gergiyi üreticinin prosedürüne göre gevşeterek kayışı yerinden al.

Kayışın çatlak, aşınmış, yağlanmış veya hasarlı olup olmadığını kontrol et. Motor çalışırken kayış ve kasnak sistemi üzerinde işlem yapma.

18- Klima sistemi parçalarını sökme sırasının tersini takip ederek üretici prosedürüne uygun şekilde monte et.

Boru bağlantılarındaki O-ring ve contaları kontrol et; gerektiğinde uygun tipte yenileriyle değiştir. Bağlantıları üreticinin belirttiği tork değerlerinde sık. Montaj hataları soğutucu akışkan kaçağına veya sistem arızasına neden olabilir.

19- Montaj tamamlandıktan sonra klima sistemini uygun servis cihazıyla vakumla ve araç üreticisinin belirttiği tür ve miktarda soğutucu akışkanla doldur.

Soğutucu akışkan tüplerini ürünün güvenlik talimatlarına uygun olarak sakla ve kullan. Tüpleri aşırı ısıdan, darbelerden ve uygunsuz depolama koşullarından koru. Farklı tip soğutucu akışkanları birbirine karıştırma ve sisteme yağ, su veya başka yabancı maddelerin girmesini engelle.

Dolum işlemi tamamlandıktan sonra sistem basınçlarını, hava çıkış sıcaklığını, kompresör ve fan çalışmasını ve olası kaçakları yeniden kontrol et. Günlük kullanımda klima sisteminin doğru çalıştırılmasıyla ilgili öneriler için araç klimasını kullanırken dikkat edilmesi gerekenler konusundan yararlanabilirsiniz.

Klima sistemiyle ilgili öğrendiklerinizi değerlendirmek için Araç Klima Sistemleri Modülü Sınavı sorularını çözebilirsiniz.

Otomotiv klima, havalandırma ve diğer araç teknolojisi uygulamalarına MotorDersi üzerinden ulaşabilirsiniz.

MotorDersi YouTube kanalındaki otomotiv eğitim videolarını da takip edebilirsiniz.

Aşağıdaki Klima Sistemini Sökme ve Takma dokümanını tam ekran açarak inceleyebilir ve bilgisayarınıza indirebilirsiniz.