Ekskavatör Bakımı ve Kademe Bakımları

Ekskavatör bakımı, iş makinesinin güvenli, verimli ve uzun ömürlü çalışabilmesi için düzenli olarak yapılması gereken kontrol, temizlik, yağlama, ayar ve parça değişimi işlemlerini kapsar. Lastik tekerlekli veya paletli ekskavatörlerde günlük kontrollerin operatör tarafından yapılması, periyodik ve kapsamlı bakımların ise bakım personeli ve yetkili servis tarafından gerçekleştirilmesi olası arızaların önlenmesine yardımcı olur.

Ekskavatör kullanılmadan veya bakımına başlanmadan önce makinenin üreticisi tarafından hazırlanan kullanım ve bakım kitabı mutlaka incelenmelidir. Bakım aralıkları ve uygulanacak işlemler makinenin marka, model, çalışma saati ve kullanım şartlarına göre değişebilir.

İş makinelerindeki günlük, aylık ve yıllık bakım uygulamalarını daha geniş kapsamda incelemek için iş makinelerinde bakım ve bakım çeşitleri konusundan da yararlanabilirsiniz.

Ekskavatörlerde Koruyucu Bakım Nedir?

Koruyucu bakım, makinede büyük bir arıza oluşmadan önce belirli kontrol ve bakım işlemlerinin düzenli olarak gerçekleştirilmesidir. Amaç, arızaları mümkün olduğunca erken belirlemek, makinenin çalışma verimini korumak ve plansız duruşları azaltmaktır.

Ekskavatörlerde yapılabilecek temel koruyucu bakım hizmetleri şunlardır:

1. Temizleme
2. Eksilen sıvı ve malzemelerin tamamlanması
3. Makinenin hor ve yanlış kullanılmasının önlenmesi
4. Tespit edilen arızaların ilgililere bildirilmesi
5. Yağlama
6. Gevşeyen bağlantıların sıkılması
7. Küçük onarım, parça değiştirme ve ayar işlemleri

Ekskavatör Bakımı ve Kademe Bakımları

Ekskavatör ve diğer iş makinelerinde bakım işlemleri, yapılacak işlemin kapsamına ve bakımın gerçekleştirildiği yere göre farklı kademelerde ele alınabilir. Birinci kademeden beşinci kademeye doğru ilerledikçe bakım ve onarım işlemlerinin kapsamı genişler.

Birinci Kademe Bakımı

Birinci kademe bakım, iş makinelerinde operatör ve bakım personeli tarafından günlük olarak yapılan temel bakım ve kontrol işlemleridir.

Motor yağı ve radyatör sıvı seviyesinin kontrol edilmesi, lastik basınçlarının veya yürüyüş takımlarının incelenmesi, akünün ve frenlerin kontrol edilmesi ile hava filtresinin kontrol ve temizliği birinci kademe bakım kapsamında değerlendirilebilir.

Motorun çalışma sıcaklığının korunmasında önemli görev üstlenen motor soğutma sisteminin sıvı seviyesi, hortumları ve bağlantıları da bakım sırasında kontrol edilmelidir.

İkinci Kademe Bakımı

İkinci kademe bakım, makinenin kendi personeli ve bakım ekibi tarafından belirli çalışma saati veya kilometre aralıklarında gerçekleştirilen daha kapsamlı bakım işlemlerini içerir.

Makinenin farklı sistemlerindeki yağların ve filtrelerin değiştirilmesi, parçaların dışarıdan gözle kontrol edilmesi, gerekli bölgelerin temizlenmesi, yağlanması ve ayarlanması bu bakım kapsamında gerçekleştirilebilir.

Üçüncü Kademe Bakımı

Üçüncü kademe bakım, makine veya taşıt belirli çalışma saati ya da kilometreye ulaştığında uzman ekipler tarafından gerçekleştirilen kontrol, ayar ve onarım işlemlerini kapsar.

Bu bakımda gerekli sistem ve parçalar daha ayrıntılı şekilde kontrol edilir ve tespit edilen arızalara göre ayar, parça değişimi veya onarım yapılabilir.

Dördüncü Kademe Bakımı

Dördüncü kademe bakım, kapsamlı revizyon ve büyük onarımların gerçekleştirildiği bakım seviyesidir. Bu işlemler gerekli personel, takım ve teknik ekipmana sahip sabit bakım atölyelerinde gerçekleştirilir.

Motor ve diğer makine parçalarının yenileştirilmesinde kullanılan yöntemler hakkında daha fazla bilgi için motor yenileştirme konularını da inceleyebilirsiniz.

Beşinci Kademe Bakımı

Beşinci kademe bakım, komple makinenin veya motor, transmisyon ve aks gibi büyük grupların yenileştirilmesini kapsayan en kapsamlı bakım seviyesidir. Gerektiğinde yenileştirme için ihtiyaç duyulan parçaların imalatı da bu seviyede gerçekleştirilebilir.

Ekskavatör Kademe Bakımları Tablosu

Kademe bakımlarının sınıfı, gerçekleştirildiği yer ve temel görevleri aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

Ekskavatör Bakımı: Hidrolik Sistem Kontrolleri

Ekskavatörün çalışma ekipmanlarının büyük bölümü hidrolik güçle hareket ettirildiği için hidrolik sistem bakımı makinenin performansı açısından büyük önem taşır. Hidrolik sistemden yüksek verim ve uzun kullanım ömrü elde edebilmenin temel şartlarından biri sisteme uygun yağın kullanılması ve yağ bakımının doğru yapılmasıdır.

Hidrolik yağ; sistem içerisinde güç iletiminin yanı sıra yağlama, soğutma ve sızdırmazlığa yardımcı olma görevlerini yerine getirir. Viskozite ve diğer özelliklerin sistem ihtiyaçlarına uygun olması gerekir. Hidrolik yağ seçimi hakkında ayrıntılı bilgi için hidrolik yağların özellikleri konusunu inceleyebilirsiniz.

Hidrolik Yağları Birbiriyle Karıştırmayın

Farklı özelliklerdeki hidrolik yağlar gelişigüzel şekilde birbirleriyle karıştırılmamalıdır. Farklı tip bir hidrolik yağa geçilecekse üreticinin bakım talimatları dikkate alınmalı ve gerekiyorsa hidrolik tank ile devrede bulunan eski yağ tamamen boşaltılmalıdır.

Ekskavatörün hidrolik sisteminde akışın oluşturulmasını sağlayan hidrolik pompaların yanı sıra hortum, boru ve bağlantı noktaları da kaçak, hasar ve gevşeme açısından düzenli olarak kontrol edilmelidir.

Özellikle yüksek basınç altında çalışan hatların yapısı ve bağlantı yöntemleri hakkında hidrolik borular ve bağlantılar konusunda daha ayrıntılı bilgi bulabilirsiniz.

Koruyucu Bakımın Önemi

Ekskavatör bakımı zamanında ve tekniğine uygun yapıldığında makinenin çalışma performansının korunmasına ve plansız arızaların azaltılmasına yardımcı olur.

• Makinenin yüksek verimle çalışmasına yardımcı olur.
• Üretim ve iş kapasitesinin korunmasını sağlar.
• Planlı çalışmayı kolaylaştırır.
• İş programının aksamasını azaltır.
• Makinenin daha ekonomik kullanılmasına katkıda bulunur.

Ekskavatörü Çalıştırmadan Önce ve Sonra Yapılacak Kontroller

Ekskavatör bataklık, kıyı, su altında, kar veya benzeri ağır çalışma şartlarında kullanılıyorsa bakım kontrollerinin daha dikkatli yapılması gerekir. Çalışmadan önce tapa ve bağlantıların sıkılığı kontrol edilmelidir.

İş bitiminde makine temizlenmeli; çatlak, hasar, gevşemiş cıvata ve somunlar kontrol edilmelidir. Gerekli yağlama noktalarına uygun gres uygulanmalıdır.

Makine sık sık su içerisinde çalışıyorsa yürüyüş motoru redüktör yağının durumu özellikle takip edilmelidir. Su ile temas, yağın özelliklerinin bozulmasına neden olabileceğinden üreticinin ağır çalışma şartları için belirlediği bakım talimatları dikkate alınmalıdır.

Tozlu Ortamlarda Ekskavatör Bakımı

Tozlu çalışma ortamları hava filtresi, radyatör, yağ soğutucu ve elektrik donanımları üzerinde normal çalışma şartlarına göre daha fazla kirlenmeye neden olabilir. Bu nedenle kontroller daha sık yapılmalıdır.

• Hava filtresi tıkanıklık göstergesi sık sık kontrol edilmelidir.
• Radyatör ve yağ soğutucu petekleri düzenli olarak temizlenmelidir.
• Motor yağ filtresinin durumu takip edilmelidir.
• Marş motoru ve alternatör gibi elektrik elemanları tozdan korunmalı ve temiz tutulmalıdır.

Motorun temiz hava almasını sağlayan sistem hakkında ayrıntılı bilgi için motorlarda hava filtresi konusunu inceleyebilirsiniz.

Ekskavatör Bakımları Sunumu

Ekskavatörlerde koruyucu bakım, bakım zamanları ve farklı çalışma şartlarında uygulanması gereken bakım işlemlerini aşağıdaki ders sunumundan da inceleyebilirsiniz.

İş makineleri, motor sistemleri ve diğer teknik eğitim içeriklerini MotorDersi ana sayfasından inceleyebilirsiniz. İş makinesi bakımları  konusunda bu yazımıza da bakmanızı tavsiye ederim.