Motora Yağ Dolumunda Hatalar

Motor Yağı Seviyesi Nasıl Olmalı?

Motor yağı seviyesi, motorun sağlıklı ve uzun ömürlü çalışması açısından düzenli olarak kontrol edilmesi gereken önemli bakım noktalarından biridir. Motora gereğinden az veya fazla yağ konulması çeşitli çalışma sorunlarına ve motor parçalarında hasara neden olabilir. Bu nedenle motor yağı miktarı, araç üreticisinin belirttiği kapasite ve yağ seviye kontrol yöntemi dikkate alınarak ayarlanmalıdır.

Motorlarda kullanılan motor yağı yalnızca hareketli parçaların yağlanmasını sağlamaz. Motorun çalışması sırasında sürtünmenin azaltılması, ısının taşınması ve motor içerisindeki kirleticilerin yağ filtresine ve kartere taşınması gibi önemli görevleri de yerine getirir.

Motor yağının başlıca görevleri şunlardır:

1. Hareketli motor parçaları arasındaki sürtünmeyi ve aşınmayı azaltmak.
2. Motor parçalarından ısı taşınmasına yardımcı olarak soğutmaya katkı sağlamak.
3. Motor içerisinde oluşan kir, kurum ve aşınma parçacıklarını bünyesinde taşıyarak yağ filtresine ve kartere ulaştırmaya yardımcı olmak.

Yağın motor içerisinde nasıl dolaştığını, yağ pompasının ve filtrenin görevlerini daha ayrıntılı incelemek için Motor Yağlama Sistemi konusuna bakabilirsiniz.

Motora Ne Kadar Yağ Konulmalı?

Motora konulacak motor yağı miktarı her araçta aynı değildir. Motor hacmi, motor tipi, yağ karteri, yağ filtresi ve üreticinin tasarımı toplam yağ kapasitesini etkiler. Bu nedenle yalnızca başka bir aracın yağ kapasitesine bakarak motora yağ doldurmak doğru değildir.

Bakım sırasında üreticinin belirttiği motor yağı kapasitesi başlangıç değeri olarak dikkate alınmalı, ancak son kontrol araç üreticisinin tarif ettiği yağ seviye kontrol yöntemine göre yapılmalıdır. Yağ filtresinin değiştirilip değiştirilmemesi de doldurulacak yağ miktarını etkileyebilir.

Servislerde motor yağının gerekenden az veya fazla doldurulmasına yol açabilecek başlıca nedenler şunlardır:

1. Yağ dolum cihazı veya ölçüm ekipmanının doğru miktarı vermemesi ya da kalibrasyonunun uygun olmaması.
2. Eski motor yağının yeterince boşaltılmaması veya yağ seviyesinin yanlış şartlarda kontrol edilmesi.
3. Aracın doğru motor yağı kapasitesinin bilinmemesi ya da benzer bir motorun kapasitesinin esas alınması.

Motor Yağı Neden Fazla veya Eksik Konulabilir?

Yağ dolum ekipmanındaki ölçüm hataları: Servislerde kullanılan yağ dolum cihazlarının doğru miktarda yağ verdiğinden emin olunmalıdır. Kalibrasyon, hava veya ekipman kaynaklı bir sorun bulunması halinde cihazın gösterdiği miktarla motora gerçekten aktarılan miktar arasında fark oluşabilir. Bu nedenle ölçüm ekipmanları belirlenen bakım ve kalibrasyon prosedürlerine göre kontrol edilmelidir.

Motor yağının tamamen boşaltılmaması: Yağ değişimi sırasında motor içerisinde bir miktar eski yağ kalabilir. Yağın boşalma miktarı; motorun yapısına, yağ sıcaklığına, aracın konumuna ve boşaltma süresine göre değişebilir. Bu nedenle yalnızca katalogdaki toplam kapasiteyi hiçbir kontrol yapmadan motora doldurmak yerine üreticinin bakım prosedürü uygulanmalıdır.

Yanlış yağ kapasitesinin kullanılması: Dışarıdan birbirine benzeyen iki araçta farklı motorlar bulunabilir ve bu motorların yağ kapasiteleri farklı olabilir. Yağ miktarı aracın marka ve modelinden tahmin edilmemeli; ilgili motor kodu ve üretici teknik verileri dikkate alınmalıdır.

Motor Yağı Çubuğu Nasıl Kontrol Edilir?

Motor yağı çubuğu, uygun araçlarda karterdeki yağ seviyesinin kontrol edilmesini sağlar. Yağ çubuğunda genellikle minimum ve maksimum seviyeyi belirten işaretler veya bir ölçüm bölgesi bulunur.

Yağ seviyesi kontrol edilirken aracın düz zeminde bulunması ve motorun üreticinin tarif ettiği durumda olması gerekir. Bazı araçlarda motor durdurulduktan sonra yağın kartere dönmesi için belirli bir süre beklenmesi istenir. Bu süre ve kontrol yöntemi araçtan araca değişebileceğinden kullanım veya bakım kılavuzundaki prosedür esas alınmalıdır.

Yağ çubuğu çıkarılıp temizlendikten sonra yerine tam olarak yerleştirilir ve tekrar çıkarılarak yağ seviyesi okunur. Seviye üreticinin belirlediği uygun ölçüm bölgesinde bulunmalıdır. Yağ eklenmesi gerekiyorsa uygun özellikteki yağ küçük miktarlar halinde eklenmeli ve seviye tekrar kontrol edilmelidir.

Yukarıdaki görselde bulunan A, B ve C alanları belirli bir yağ çubuğu örneğine aittir. Bu işaretlerin anlamı bütün araçlarda aynı kabul edilmemelidir. Aracın kendi kullanım veya servis dokümanında belirtilen MIN–MAX işaretleri ve kontrol yöntemi esas alınmalıdır.

Motor Yağının Fazla Olması Zararlı mı?

Evet. Motor yağının fazla olması da yağ seviyesinin düşük olması gibi istenmeyen bir durumdur. Yağ seviyesinin üreticinin belirlediği maksimum sınırın üzerine çıkarılması; motorun tasarımına ve fazlalığın miktarına bağlı olarak yağın köpürmesi, karter havalandırma sistemi üzerinden yağ taşınması, yağ tüketiminin artması ve çeşitli çalışma sorunları gibi sonuçlara yol açabilir.

Bu nedenle “biraz fazla yağ daha iyi korur” düşüncesi doğru değildir. Araç ağır yükte, yüksek kilometrede veya zor çalışma koşullarında kullanılıyor olsa bile motor yağı üreticinin belirlediği seviyenin üzerine çıkarılmamalıdır.

Motorun alt bölümünde yağın toplandığı parçanın yapısı ve görevi hakkında daha fazla bilgi için Motor Karteri Nedir? yazısını inceleyebilirsiniz.

Motor Yağı Eksik Olursa Ne Olur?

Motor yağı seviyesinin düşük olması, yağlama sisteminin görevini sağlıklı biçimde yerine getirmesini zorlaştırabilir. Yağ seviyesinin aşırı düşmesi halinde bazı çalışma koşullarında yağ pompasının yeterli yağ beslemesi yapamaması ve motor parçalarının gerekli yağlamayı alamaması riski ortaya çıkabilir.

Yetersiz yağlama; yataklar, krank mili, eksantrik mili, piston-silindir yüzeyleri ve turboşarj bulunan motorlarda turbo yatakları gibi yağlanan parçalar açısından ciddi hasar riski oluşturabilir. Turboşarjın çalışma prensibi konusunda yağlamanın turbo açısından neden önemli olduğunu da inceleyebilirsiniz.

Motor Yağı Seviyesi Kontrolünde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Motor yağı değişimi ve seviye kontrolünde temel amaç, motora mümkün olduğunca fazla yağ koymak değil, üreticinin belirlediği doğru yağ türünü ve doğru miktarı kullanmaktır. Dolumdan sonra yağ seviyesinin uygun yöntemle kontrol edilmesi, eksik veya fazla yağlama kaynaklı sorunların önlenmesine yardımcı olur.

Motor yağının viskozitesi ve teknik özellikleri de miktarı kadar önemlidir. Araca uygun yağ seçiminde üreticinin belirttiği viskozite sınıfı ve performans standartları dikkate alınmalıdır. Farklı motorların parçaları ve kontrol işlemleri hakkında Piston, Biyel ve Krank Mili Kontrolleri içeriğinden de yararlanabilirsiniz.

Motor yağlama sistemi, motor parçaları ve diğer otomotiv teknik eğitim içeriklerine MotorDersi ana sayfasından ulaşabilirsiniz.