P0196 Arıza Kodu: Motor Yağı Sıcaklık Sensörü

P0196 arıza kodu, motor kontrol ünitesinin (ECU/PCM) motor yağı sıcaklık sensörü (EOT – Engine Oil Temperature) sinyalinde beklenen çalışma aralığı veya performans dışında bir durum algıladığını gösteren OBD-II arıza kodudur. Kodun genel tanımı “Motor Yağı Sıcaklık Sensörü Aralık/Performans” şeklindedir. Arızanın kesin nedeni ve uygulanacak test yöntemi aracın marka, model, motor ve elektrik devresine göre değişebilir.

P0196 Arıza Kodu Nedir?

P0196 arıza kodu, motor yağı sıcaklık sensöründen gelen sinyalin ECU tarafından beklenen değer veya değişim karakteristiğiyle uyuşmadığını belirtir. Bu durum her zaman sensörün doğrudan arızalı olduğu anlamına gelmez. Sensörün kendisi, elektrik bağlantıları, kablo tesisatı veya motorun gerçek çalışma sıcaklığıyla ilgili bir problem de bu kodun oluşmasına neden olabilir.

Motor yağı sıcaklık sensörü, motor yağının sıcaklığına ilişkin bilgiyi elektronik kontrol ünitesine iletir. ECU bu bilgiyi aracın motor yönetim stratejisine bağlı olarak motorun çalışma durumunu değerlendirmek, koruma stratejilerini uygulamak ve diğer sıcaklık verileriyle karşılaştırma yapmak amacıyla kullanabilir.

EOT sensörü verisi, teşhis sırasında motor soğutma suyu sıcaklık sensörü (ECT) ve emme havası sıcaklık sensörü (IAT) gibi diğer sıcaklık sensörlerinin değerleriyle karşılaştırılabilir. Motorlarda kullanılan farklı sensörlerin görev ve çalışma prensipleri için motorda kullanılan sensörler konusunu da inceleyebilirsiniz.

Motor Yağı Sıcaklık Sensörü Nasıl Çalışır?

Motor yağı sıcaklık sensörlerinde yaygın olarak NTC (Negatif Sıcaklık Katsayılı) termistör kullanılır. NTC tipi sensörlerde sıcaklık yükseldikçe sensörün elektriksel direnci azalır; sıcaklık düştükçe direnç artar.

Tipik bir sensör devresinde ECU tarafından bir referans veya pull-up gerilimi kullanılır ve sensör direncindeki değişim ECU’nun ölçtüğü sinyal voltajını değiştirir. Birçok iki kablolu NTC sıcaklık sensörü devresinde sıcaklık arttıkça ölçülen sinyal voltajı azalır. Ancak devre yapısı üreticiye göre değişebileceğinden, kesin voltaj ve direnç değerleri aracın servis verileriyle karşılaştırılmalıdır.

Bu nedenle yalnızca sensör çıkışında belirli bir voltaj görülmesine bakılarak sensörün sağlam veya arızalı olduğuna karar verilmemelidir. Sensör sıcaklığı ile direnç veya sinyal değerinin üreticinin belirttiği karakteristiğe uygun olarak değişip değişmediği kontrol edilmelidir. Sensör sinyallerinin ECU tarafından nasıl değerlendirildiği hakkında daha ayrıntılı bilgi için sensörler ve ECU kontrolleri konusuna bakabilirsiniz.

P0196 Arıza Kodu Neden Oluşur?

P0196 arıza kodunun oluşmasına yalnızca motor yağı sıcaklık sensörü neden olmaz. Kodun olası nedenleri arasında şunlar bulunabilir:

• Arızalı motor yağı sıcaklık sensörü (EOT),
• Sensör soketinde gevşeklik, oksitlenme veya temas problemi,
• Kablo tesisatında açık devre, kısa devre veya yüksek direnç,
• Sensör devresindeki şasi bağlantısı problemi,
• Sensör sinyalinin beklenen sıcaklık değişimini doğru şekilde takip etmemesi,
• Motorun gerçek yağ sıcaklığını etkileyebilecek çalışma veya soğutma sistemi sorunları,
• Nadir durumlarda ECU/PCM veya ilgili kontrol devresi problemi.

Motor sıcaklığında anormal bir durum tespit edilmişse motor soğutma sistemi de kontrol edilmelidir. Çünkü motorun normal çalışma sıcaklığından önemli ölçüde sapması, motor yağı sıcaklığını da etkileyebilir.

P0196 Arıza Kodu Belirtileri Nelerdir?

P0196 kodunda görülen belirtiler aracın motor yönetim sistemine ve arızanın nedenine göre değişebilir. Bazı araçlarda sürücü yalnızca gösterge panelindeki motor arıza lambasının yandığını fark edebilir.

Olası belirtiler şunlardır:

• Motor arıza lambasının (MIL) yanması,
• OBD-II sisteminde P0196 kodunun kaydedilmesi,
• Motor yağı sıcaklığı verisinin normal dışı veya kararsız görünmesi,
• Test cihazında EOT sıcaklığının gerçek motor sıcaklığıyla uyumsuz olması,
• Arızanın türüne ve aracın kontrol stratejisine bağlı olarak motor yönetiminde koruma veya yedek değer stratejisinin devreye girmesi.

P0196 koduyla birlikte soğutma suyu sıcaklığı veya motorun aşırı ısınmasıyla ilgili başka arıza kodları bulunuyorsa gerçek bir sıcaklık problemi olup olmadığı ayrıca araştırılmalıdır. P0196 kodunun tek başına bulunması motorun mutlaka aşırı ısındığını göstermez.

P0196 Arıza Kodu Nasıl Teşhis Edilir?

P0196 teşhisinde doğrudan sensörü değiştirmek yerine sistemin adım adım kontrol edilmesi daha doğru sonuç verir. Test işleminden önce aracın üretici servis bilgileri, elektrik şeması ve sensörün sıcaklık-direnç veya sıcaklık-voltaj değerleri incelenmelidir.

1. Arıza Kodlarını ve Canlı Verileri Kontrol Edin

OBD-II teşhis cihazıyla kayıtlı arıza kodlarını ve mümkünse arıza anı verilerini (freeze frame) kontrol edin. P0196 dışında ECT, IAT, yağ sıcaklığı veya motorun çalışma sıcaklığıyla ilişkili başka kodların bulunup bulunmadığına bakın.

Motor tamamen soğukken EOT, ECT ve IAT gibi sıcaklık değerleri karşılaştırılabilir. Araç uzun süre aynı ortamda beklemişse bu değerlerin birbirine makul ölçüde yakın olması beklenebilir. Büyük bir sapma sensör veya devre problemi konusunda önemli bir ipucu sağlayabilir.

2. Sensör ve Kablo Tesisatını Kontrol Edin

Motor yağı sıcaklık sensörü, soketi ve kablo tesisatı görsel olarak kontrol edilmelidir. Aşağıdaki durumlara özellikle dikkat edilmelidir:

• Gevşek veya tam oturmamış soket,
• Oksitlenmiş veya kirlenmiş terminaller,
• Kopmuş veya ezilmiş kablolar,
• Motor sıcaklığından zarar görmüş kablo izolasyonu,
• Şasiye veya başka bir devreye kısa devre ihtimali,
• Soket terminallerinde gevşeklik veya temas problemi.

Görsel kontrolde bir problem bulunursa gerekli onarım yapıldıktan sonra arıza kodu uygun teşhis cihazıyla silinebilir ve aracın tekrar kontrol edilmesiyle kodun yeniden oluşup oluşmadığı izlenebilir.

3. Motorun Gerçek Çalışma Sıcaklığını Kontrol Edin

Sensör arızasına karar vermeden önce motorun gerçek çalışma sıcaklığının normal olup olmadığı değerlendirilmelidir. Motor aşırı ısınıyor veya beklenen çalışma sıcaklığına ulaşmıyorsa öncelikle buna neden olan mekanik veya soğutma sistemi problemi araştırılmalıdır.

EOT sensörünün canlı veri değeri motor ısındıkça izlenebilir. Normal şartlarda motor yağı sıcaklığının ani ve fiziksel olarak açıklanamayacak sıçramalar yerine çalışma koşullarına uygun bir değişim göstermesi beklenir.

4. Motor Yağı Sıcaklık Sensörünü Test Edin

Sensörün direnç testi yapılacaksa kontak kapatılmalı ve sensörün elektrik soketi ayrılmalıdır. Dijital multimetre direnç (Ω) konumuna alınarak uygun sensör terminalleri arasındaki direnç ölçülebilir.

NTC tipi bir EOT sensöründe sıcaklık yükseldikçe direnç genel olarak azalmalıdır. Ancak yalnızca direncin azalması sensörün kesin olarak sağlam olduğunu göstermez. Ölçülen değerler üreticinin servis dokümanında verilen sıcaklık-direnç tablosuyla karşılaştırılmalıdır.

Not: Direnç ölçümü enerjili bir devrede yapılmamalıdır. Ayrıca sensörün motor üzerinde ölçülme veya sökülerek kontrollü sıcaklıkta test edilme yöntemi üreticinin servis prosedürüne göre uygulanmalıdır.

5. Referans veya Besleme Devresini Kontrol Edin

Sensör devresinin elektrik şeması incelenerek ilgili terminalde üreticinin belirttiği referans veya besleme değerinin bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir. Birçok sistemde yaklaşık 5 V’luk bir pull-up veya referans yapısıyla karşılaşılabilir; ancak her araçta sensör soketinde doğrudan ve aynı şekilde 5 V ölçüleceği varsayılmamalıdır.

Beklenen gerilim bulunmuyorsa sensör ile ECU arasındaki kablo tesisatı; açık devre, kısa devre ve bağlantı direnci açısından üreticinin elektrik şemasına göre kontrol edilmelidir. Bu tür elektriksel kontrollerin temel uygulamalarını gerilim beslemelerinin ve şasi noktalarının kontrolü konusunda ayrıntılı olarak inceleyebilirsiniz.

6. Şasi ve Sinyal Devresini Kontrol Edin

Elektrik şemasında sensör için ayrı bir sensör şasisi bulunuyorsa bu hattın sürekliliği ve bağlantı kalitesi kontrol edilmelidir. Sinyal hattında açık devre, şasiye kısa devre veya başka bir gerilim hattına kısa devre olup olmadığı da araştırılmalıdır.

Süreklilik veya direnç ölçümü yapılmadan önce kontak kapatılmalı ve üreticinin prosedürüne göre gerekli kontrol ünitelerinin bağlantıları ayrılmalıdır. Enerjili devrelerde ohmmetre ile direnç ölçümü yapılmamalıdır.

7. ECU Arızasına Karar Vermeden Önce Diğer Kontrolleri Tamamlayın

Sensör ve kablo tesisatı test edilmeden yalnızca P0196 koduna dayanarak ECU’nun arızalı olduğu sonucuna varılmamalıdır. ECU/PCM arızaları mümkün olmakla birlikte sensör, soket ve tesisat problemlerine göre daha dikkatli doğrulanması gereken bir ihtimaldir.

Sensör değerleri üretici verilerine uygunsa, kablo tesisatında açık veya kısa devre bulunmuyorsa ve tüm besleme/şasi kontrolleri doğruysa üreticinin P0196 teşhis akış şeması izlenerek kontrol ünitesi ve ilgili devreler değerlendirilmelidir.

P0196 Arıza Kodu Nasıl Çözülür?

P0196 arıza kodunun çözümü, teşhis sırasında bulunan gerçek arızaya göre yapılmalıdır. Olası onarımlar şunlardır:

• Hasarlı veya arızalı EOT sensörünün değiştirilmesi,
• Gevşek veya oksitlenmiş sensör soketinin onarılması,
• Açık veya kısa devre bulunan kablo tesisatının onarılması,
• Şasi veya sensör referans devresindeki bağlantı problemlerinin giderilmesi,
• Varsa motorun çalışma sıcaklığını etkileyen ilgili mekanik veya soğutma sistemi arızasının giderilmesi,
• Diğer bütün kontrollerden sonra doğrulanması hâlinde ECU/PCM ile ilgili arızanın üretici prosedürüne göre giderilmesi.

Onarım tamamlandıktan sonra arıza kodu teşhis cihazıyla silinmeli ve uygun çalışma koşullarında araç yeniden kontrol edilmelidir. Canlı EOT verisinin sıcaklık değişimine uygun tepki verip vermediği ve P0196 kodunun yeniden oluşup oluşmadığı izlenmelidir.

P0196 ile İlgili Motor Yağı Sıcaklık Sensörü Kodları

Motor yağı sıcaklık sensörü devresiyle ilişkili P0195-P0199 kodları birbirine benzese de aynı arızayı ifade etmez. Bu nedenle yalnızca kod numarasına bakarak sensör değiştirmek yerine kodun tanımı ve elektrik devresi birlikte değerlendirilmelidir.

• P0195 – Motor Yağı Sıcaklık Sensörü Devresi Arızası
• P0196 – Motor Yağı Sıcaklık Sensörü Aralık/Performans
• P0197 – Motor Yağı Sıcaklık Sensörü Devresi Düşük Giriş
• P0198 – Motor Yağı Sıcaklık Sensörü Devresi Yüksek Giriş
• P0199 – Motor Yağı Sıcaklık Sensörü Devresi Kesintili/Aralıklı

P0196 Arıza Kodunda Dikkat Edilmesi Gerekenler

P0196 kodu görüldüğünde en sık yapılan hatalardan biri, herhangi bir elektriksel test yapmadan motor yağı sıcaklık sensörünü değiştirmektir. Sensörün kendisi kadar soket, kablo tesisatı ve sensör sinyalinin gerçek motor sıcaklığıyla uyumu da kontrol edilmelidir.

Motor yağı sıcaklığının değerlendirilmesinde motorun yağlama sisteminin genel durumu da göz önünde bulundurulmalıdır. Yağ basıncı, yağ seviyesi ve yağlama sistemiyle ilgili diğer problemler hakkında yağlama sistemi arızaları konusundan bilgi alabilirsiniz.

Motor yağı sıcaklık sensörünün konumu, pin bağlantıları, direnç değerleri ve elektrik devresi araçtan araca değişebilir. Bu nedenle multimetre ile yapılacak kontrollerde mutlaka ilgili aracın elektrik şeması ve üretici servis değerleri esas alınmalıdır.

P0196 arıza kodu, motor sensörleri ve diğer motor-araç teknolojisi eğitim içeriklerine MotorDersi ana sayfasından ulaşabilirsiniz.