Turboşarjı Sökme, Takma ve Kontrol Etme

Turboşarjı Sökme, Takma ve Kontrol Etme

A- ARAÇ VE GEREÇLER

1- Motor     2- El aletleri ve takımlar     3- Kontrol ve ölçüm araçları

Kazanım: Turboşarj parçalarını söker, takar ve kontrol eder.

B- İŞLEM BASAMAKLARI

1- Intercooler peteğinin boru kelepçesini sök.

Tornavida kullanımında uygun uçlu tornavida kullan. Tornavidayı çekiç veya benzeri el aletleriyle birlikte güç uygulamak amacıyla kullanma. Uygun olmayan kullanım yaralanmalara ve parçaların zarar görmesine neden olabilir.

2- Intercooler cıvata bağlantılarını sök. Kullanılan anahtarın cıvata veya somuna uygun ölçüde olmasına dikkat et. Uygun olmayan anahtarın yerinden çıkması el ve kol yaralanmalarına neden olabilir. Cırcır ve diğer el aletlerine gereğinden fazla kuvvet uygulama.

3- Intercooler’ı uygun çalışma tezgâhına al.

Intercooler uygun çalışma tezgâhına alınmazsa parça düşerek yaralanmaya veya hasara neden olabilir. Atölye çalışmalarında ayaklarını korumak için uygun iş ayakkabısı kullan.

4- Intercooler peteğinin fiziksel kontrollerini yap.

Peteklerde ezilme, çatlak, yağlanma, kirlenme ve hava geçişini engelleyen hasarlar olup olmadığını kontrol et. Peteğin keskin kenarlarından korunmak için iş eldiveni kullan.

5- Intercooler temizlik işlemini yap. Temizlik yöntemini parçanın ve araç üreticisinin talimatlarına göre belirle. Peteklere zarar verecek yüksek basınçlı hava veya uygun olmayan kimyasal maddeler kullanma.

6- Sökülen parçaları uygun temizleme malzemeleriyle temizle.

Temizleme sıvıları gözleri ve cildi tahriş edebilir, buharlarının solunması zararlı olabilir. Bu sıvıları kullanırken ortamı iyi havalandır ve uygun kişisel koruyucu donanımları kullan. Atıkları ilgili kurallara göre bertaraf et.

7- Turboşarjın koruyucu muhafazasını sök.

Motor ve egzoz sistemi soğumadan sökme işlemine başlama. Turboşarj ve egzoz manifoldu çok yüksek sıcaklıklara ulaşabileceğinden sıcak yüzeyler ciddi yanıklara neden olabilir. Turboşarjın yapısı ve çalışma prensibi hakkında ayrıntılı bilgi için Turboşarj Nedir? konusunu inceleyebilirsin.

8- Turboşarjın türbin çıkışındaki egzoz bağlantısını sök.

Anahtarın ölçüsünün somun ve cıvataya uygun olmasına dikkat et. Uygun olmayan anahtar kullanılması bağlantı elemanlarının zarar görmesine veya yaralanmaya neden olabilir.

9- Turboşarjın kompresör tarafındaki hava borusunu sök.

Hava borularını ve bağlantı noktalarını kontrol et. Borularda çatlak, gevşek bağlantı veya hava kaçağı bulunması turboşarj sisteminin performansını olumsuz etkileyebilir.

10- Turboşarj sistemindeki sensör veya elektrikli aktüatör bağlantılarını, araçta bulunuyorsa, üretici prosedürüne göre sök.

Soketleri kablolarından çekme. Kilit mekanizmasını açarak bağlantıyı dikkatlice ayır. Elektronik kontrollü aktüatörlerin kontrolünde araç üreticisinin teşhis ve ayar prosedürlerini uygula.

11- Turboşarj yağlama sistemi üst bağlantısını sök.

Yere ve çevreye yağ bulaşmamasına dikkat et. Dökülen motor yağını uygun malzemeyle hemen temizle. Zemindeki yağ kayma ve düşme tehlikesine neden olabilir.

12- Turboşarj yağlama sistemi alt bağlantısını sök.

Turboşarjın yağlama sistemi bağlantılarını sökerken motor yağının ciltle temasından kaçın. Turboşarj yataklarının doğru yağlanması, turboşarjın yüksek devirlerde güvenli ve uzun ömürlü çalışması açısından önemlidir.

13- Turboşarjın yağlama sistemi geri dönüş hattı bağlantısını sök.

Yağ besleme ve geri dönüş hatlarında tıkanma, ezilme, çatlak veya kaçak olup olmadığını kontrol et. Turboşarj montajında yağ kanallarının temiz ve açık olması gerekir.

14- Turboşarjın egzoz manifoldu bağlantısını sök.

Bağlantı elemanlarını uygun anahtarla ve kontrollü şekilde sök. Turboşarj ile egzoz manifoldu arasındaki conta ve bağlantı yüzeylerini kontrol et.

15- Turboşarjın kompresör ve türbin gövdesindeki bağlantı elemanlarını üreticinin sökme prosedürüne göre sök.

Turboşarjın gövde konumlarını sökmeden önce gerekiyorsa işaretle. Parçaların birbirlerine göre konumlarının değiştirilmesi montaj sırasında sorun oluşturabilir.

16- Türbin tarafındaki aktüatör bağlantısını kontrol et ve gerekiyorsa üreticinin prosedürüne göre sök.

Aktüatör koluna ve bağlantı elemanlarına gereğinden fazla kuvvet uygulama. Mekanik veya elektronik aktüatörlerin ayarları turboşarjın çalışma basıncını etkileyebileceğinden üretici değerleri esas alınmalıdır.

17- Kompresör kapağının gövde ile bağlantısını sağlayan segmanı uygun segman pensesiyle sök.

Segmanlar sökülürken fırlayarak yaralanmaya neden olabilir. Bu nedenle koruyucu gözlük kullan ve uygun el aletinden yararlan.

18- Turboşarj milinin, kompresör ve türbin çarklarının fiziksel kontrollerini yap.

Kanatlarda kırılma, eğilme, çatlak veya gövdeye sürtme izi olup olmadığını kontrol et. Mil boşluğu ve diğer ölçümler değerlendirilirken turboşarj üreticisinin izin verdiği teknik değerleri esas al.

19- Üretici tarafından servis edilebilir olarak belirtilen turboşarjlarda gerekli parçaları uygun servis prosedürüne göre sök ve kontrol et.

Kompresör ve türbin kanatlarının kenarları keskin olabilir. Parçalara zarar vermemeye ve yaralanmamaya dikkat et. Turboşarjın döner grubunun hassas şekilde balanslandığını unutma; üretici tarafından izin verilmeyen şekilde mil, türbin veya kompresör çarkını ayırma.

20- Kontroller tamamlandıktan sonra üreticinin montaj sırasına göre takma işlemine geç.

Takma işleminde cıvata ve somunları üreticinin belirttiği tork değerlerinde sık. Conta ve sızdırmazlık elemanlarını kontrol et ve gerekli olanları yenile. Yağ besleme ve dönüş hatlarının doğru bağlandığından emin ol. Turboşarj yenilenmiş veya değiştirilmişse ilk çalıştırma öncesinde üreticinin yağlama ve devreye alma prosedürünü uygula.

C- Deneme Soruları:

1- Turboşarjın görevi nedir?

2- Turboşarjın kompresör ve türbin taraflarının görevleri nelerdir?

3- Turboşarjın yağlama sistemi neden önemlidir?

4- Turboşarj kontrolünde kompresör ve türbin kanatlarında nelere dikkat edilmelidir?

5- Turboşarj yağ besleme ve geri dönüş hatlarında hangi kontroller yapılmalıdır?

Turboşarj, motor sistemleri ve diğer otomotiv uygulamalarıyla ilgili ders içeriklerine MotorDersi üzerinden ulaşabilirsiniz. YouTube kanalımıza abone olmak için tıklayınız.