Araçta Bulundurulması Zorunlu Araç ve Gereçler

Trafikte güvenli bir sürüş yalnızca sürücünün dikkatli olmasıyla sağlanmaz. Araç içerisinde bulunması gereken zorunlu araç ve gereçler de olası bir kaza, arıza veya acil durumda hem sürücünün hem de diğer yol kullanıcılarının güvenliğini korur. Sürücü kurslarında öğretilen bu bilgiler, ehliyet sınavlarında da sıkça karşımıza çıkmaktadır.

Her sürücü, aracında bulunması gereken ekipmanları bilmeli, düzenli olarak kontrol etmeli ve gerektiğinde eksiklerini tamamlamalıdır. Özellikle uzun yolculuklara çıkmadan önce bu malzemelerin eksiksiz ve kullanılabilir durumda olduğundan emin olunmalıdır. Motor dersi sizlere aşağıdaki içeriği büyük bir dikkat ile hazırladı.

1. İlk Yardım Çantası

İlk yardım çantası, araçlarda bulunması zorunlu olan en önemli güvenlik ekipmanlarından biridir. Trafik kazalarında veya ani sağlık sorunlarında profesyonel sağlık ekipleri gelinceye kadar ilk müdahalenin yapılmasını sağlar.

Standart bir ilk yardım çantasında genellikle şu malzemeler bulunur:

Steril gazlı bez
Sargı bezi
Elastik bandaj
Yara bandı
Makas
Turnike
Tek kullanımlık eldiven
Üçgen sargı
İlk yardım rehberi

İlk yardım çantasındaki malzemelerin son kullanma tarihleri düzenli olarak kontrol edilmeli ve eksik malzemeler tamamlanmalıdır.

2. Yangın Söndürme Cihazı

Araç yangınları kısa sürede büyüyebileceği için yangın söndürme cihazı hayati önem taşır.

Yangın söndürme cihazı;

Motor yangınlarında,
Elektrik kaynaklı yangınlarda,
Yakıt sızıntısı sonucu oluşan alevlerde,

ilk müdahaleyi yapabilmek amacıyla kullanılır.

Yangın tüpünün;

Basınç göstergesi kontrol edilmeli,
Son kullanma tarihi geçirilmemeli,
Kolay ulaşılabilir bir yerde bulundurulmalıdır.

Küçük yangınlara erken müdahale edilmesi büyük can ve mal kayıplarını önleyebilir.

3. Yedek Malzeme ve Takımlar

Her araçta temel tamir ve bakım için bazı yedek malzemeler bulunmalıdır.

Bunlardan bazıları şunlardır:

Sigorta
Ampul
Tornavida
Pense
İzole bant
Lokma anahtar seti
El feneri

Bu ekipmanlar küçük arızaların yol kenarında giderilmesini kolaylaştırır ve sürücünün yolda kalmasını önleyebilir.

4. Reflektör

Reflektör, arızalanan veya kaza yapan aracın diğer sürücüler tarafından uzaktan fark edilmesini sağlayan güvenlik ekipmanıdır.

Özellikle;

Gece,
Sisli havalarda,
Görüşün az olduğu durumlarda

hayati önem taşır.

Reflektörün doğru mesafeye yerleştirilmesi diğer sürücülerin zamanında önlem almasını sağlar.

Reflektör kullanılmaması zincirleme kazalara neden olabilir.

5. Takoz

Takoz, aracın özellikle eğimli yollarda hareket etmesini önlemek amacıyla tekerleklerin arkasına yerleştirilen güvenlik malzemesidir.

Aşağıdaki durumlarda kullanılması önerilir:

Lastik değiştirirken
Kriko ile araç kaldırıldığında
Dik yokuşlarda park ederken

Takoz kullanılması aracın istem dışı hareket etmesini önleyerek güvenli çalışma ortamı oluşturur.

6. Çekme Halatı

Çekme halatı, arızalanan araçların güvenli şekilde çekilmesini sağlayan ekipmandır.

Çekme sırasında;

Halat sağlam olmalıdır.
Bağlantı noktaları doğru kullanılmalıdır.
İki araç arasında uygun mesafe korunmalıdır.
Dörtlü flaşörler yakılmalıdır.

Çekme işlemi dikkatli yapılmadığında hem araçlara hem de diğer sürücülere zarar verebilir.

7. Engel İşareti

Engel işareti, yol üzerinde çalışma yapılan veya aracın yol üzerinde kaldığı durumlarda diğer sürücüleri uyarmak amacıyla kullanılır.

Bu işaret sayesinde sürücüler:

Hızlarını azaltır.
Şerit değiştirir.
Güvenli geçiş sağlar.

Özellikle yol bakım ekipleri tarafından sıkça kullanılmaktadır.

8. Çocuk Bağlama Sistemleri

Çocukların araçta güvenli seyahat edebilmesi için çocuk bağlama sistemleri kullanılmalıdır.

Çocuk koltuğu;

Çocuğun yaşına,
Boyuna,
Kilosuna

uygun seçilmelidir.

Emniyet kemeri tek başına küçük çocuklar için yeterli koruma sağlamaz.

Çocuk koltukları olası kazalarda ölüm ve ağır yaralanma riskini büyük ölçüde azaltmaktadır.

9. Boyun Korsesi

Boyun korsesi, özellikle trafik kazalarında boyun omurlarını sabitlemek amacıyla kullanılan ilk yardım ekipmanıdır.

Yanlış taşıma sonucu omurilik yaralanmaları kalıcı sakatlıklara yol açabilir.

Bu nedenle;

Bilinçsiz kişilerin boynu hareket ettirilmemeli,
Eğitimli kişiler tarafından boyun korsesi uygulanmalıdır.

Boyun korsesi daha çok ambulans ve kurtarma ekipleri tarafından kullanılmaktadır.

10. Koruma Başlığı (Kask)

Kask, motosiklet ve motorlu bisiklet sürücüleri ile yolcuları için zorunlu güvenlik ekipmanıdır.

Kaliteli bir kask;

Baş bölgesini darbelerden korur.
Beyin travması riskini azaltır.
Ölüm oranını önemli ölçüde düşürür.

Kask mutlaka çene bağı bağlı şekilde kullanılmalıdır.

Hasar görmüş kasklar yeniden kullanılmamalıdır.

11. Koruma Gözlüğü

Koruma gözlüğü özellikle motosiklet sürücülerinin;

Toz,
Böcek,
Yağmur,
Rüzgâr,
Küçük taş parçaları

gibi dış etkenlerden korunmasını sağlar.

Görüşün net olması güvenli sürüşün temel şartlarından biridir.

Vizörlü kask kullanılmıyorsa koruma gözlüğü takılması önerilir.

12. Stepne / Lastik Tamir Kiti

Lastik patlamaları sürüş sırasında en sık karşılaşılan sorunlardan biridir.

Araçlarda;

Yedek lastik (stepne)
veya lastik tamir kiti

bulundurulmalıdır.

Tamir kitleri küçük delinmelerde geçici çözüm sağlar.

Stepnenin;

Havası düzenli kontrol edilmeli,
Kullanılamaz durumda olmamalıdır.

Yedek lastiğin eksik olması uzun yolculuklarda ciddi sorun oluşturabilir.

13. Kriko ve Bijon Anahtarı

Lastik değişimi için gerekli iki temel ekipman kriko ve bijon anahtarıdır.

Kriko aracın güvenli şekilde kaldırılmasını sağlar.

Bijon anahtarı ise tekerlek somunlarının sökülüp takılmasını sağlar.

Lastik değiştirirken dikkat edilmesi gerekenler:

Araç düz zemine alınmalıdır.
El freni çekilmelidir.
Dörtlü flaşörler yakılmalıdır.
Reflektör yerleştirilmelidir.
Takoz kullanılmalıdır.
Kriko aracın üretici tarafından belirtilen noktasına yerleştirilmelidir.

Yanlış kriko kullanımı aracın düşmesine ve ciddi yaralanmalara neden olabilir.

Araçta Bulundurulması Gereken Ekipmanların Düzenli Kontrolü

Araçta ekipmanların bulunması kadar çalışır durumda olması da önemlidir.

Sürücülerin belirli aralıklarla;

İlk yardım çantasını,
Yangın söndürme cihazını,
Reflektörleri,
Stepneyi,
Krikoyu,
Bijon anahtarını,
Çekme halatını

kontrol etmeleri gerekir.

Eksik veya kullanılamaz durumdaki ekipmanlar gerektiğinde görevini yerine getiremez.

Sonuç

Araçta bulundurulması zorunlu araç ve gereçler yalnızca yasal bir zorunluluk değildir. Bu ekipmanlar, olası kaza ve arızalarda can güvenliğini artıran, maddi zararları azaltan ve acil durumlara hazırlıklı olunmasını sağlayan önemli güvenlik unsurlarıdır.

Ehliyet sınavına hazırlanan sürücü adaylarının ilk yardım çantası, yangın söndürme cihazı, reflektör, çekme halatı, takoz, çocuk bağlama sistemi, stepne, kriko ve diğer güvenlik ekipmanlarının görevlerini iyi öğrenmeleri gerekir. Bu bilgiler hem teorik sınavlarda başarılı olmayı kolaylaştırır hem de gerçek trafikte daha bilinçli ve güvenli sürücüler yetişmesine katkı sağlar.