Elektrik Devre Soruları ve Cevapları

Elektrik devre soruları, otomotiv elektrik sistemlerinde röle, anahtar, lamba ve elektrik motoru gibi temel devre elemanlarının çalışma mantığını öğrenmek için oldukça yararlı uygulamalardır. Bu konuda sizlere üç farklı elektrik devresi oluşturma sorusu hazırladık. Soruları önce kendiniz çözmeye çalışabilir, daha sonra sayfanın alt bölümünde bulunan cevap devreleriyle hazırladığınız devreleri karşılaştırabilirsiniz.

Devreleri oluştururken akü ve kablolar, anahtar ve röle bağlantılarının çalışma mantığını dikkate alın. Özellikle rölenin kumanda ve güç devresinin nasıl çalıştığını anlamaya çalışmanız, aşağıdaki elektrik devre sorularını çözmenizi kolaylaştıracaktır.

Elektrik Devre Soruları

Soru 1: Röle ile Lambayı Sürekli Yakma Devresi

Elinizde yukarıdaki resimlerde verilen üç devre elemanı bulunmaktadır:

• 1 adet lamba,
• 1 adet röle,
• 1 adet anahtar.

İstenen: Lamba başlangıçta sönük olacaktır. Anahtara bir kez basıldığında röle devreye girecek ve anahtar bırakıldıktan sonra da lamba sürekli yanmaya devam edecektir. Bu çalışma şartını sağlayan elektrik devresini oluşturunuz.

Bu soruda rölenin kendi kontağı üzerinden kumanda devresini beslemeye devam ettiği mühürleme (kilitleme) devresi mantığından yararlanabilirsiniz.

Soru 2: Röle ile Lambayı Açma ve Kapatma Devresi

Bu elektrik devresi sorusunda elinizde dört adet devre elemanı bulunmaktadır:

• 1 adet lamba,
• 2 adet röle,
• 1 adet üç konumlu yaylı anahtar.

Anahtar 0-1-2 olmak üzere üç konumludur. Anahtar yaylı tiptedir. Anahtar 1 konumuna getirilip bırakıldığında tekrar 0 konumuna dönecek ve lamba yanmaya devam edecektir. Anahtar 2 konumuna getirilip bırakıldığında ise lamba sönecektir.

İstenen: Belirtilen çalışma şartlarını sağlayacak röleli elektrik devresini oluşturunuz.

Soru 3: Elektrik Motorunun Dönüş Yönünü Değiştirme Devresi

Bu elektrik devresi sorusunda elinizde dört adet devre elemanı bulunmaktadır:

• 1 adet DC elektrik motoru,
• 2 adet röle,
• 1 adet üç konumlu anahtar.

Anahtar yine 0-1-2 olmak üzere üç konumludur. Anahtar 1 konumuna getirildiğinde motor bir yönde, 2 konumuna getirildiğinde ise diğer yönde dönmelidir.

İstenen: İki röle kullanarak DC motorun uçlarındaki gerilim polaritesini değiştirecek ve böylece motorun iki farklı yönde dönmesini sağlayacak elektrik devresini oluşturunuz.

Bu tür yön değiştirme devreleri, araçlarda kullanılan çeşitli DC motorlu sistemlerin çalışma prensibini anlamak açısından önemlidir. Otomotiv elektriğiyle ilgili uygulamalar için oto elektrik iş ve işlem yaprakları konusunu da inceleyebilirsiniz.

Elektrik Devre Soruları Cevapları

Soruları tamamladıktan sonra hazırladığınız bağlantıları aşağıdaki cevap devreleriyle karşılaştırabilirsiniz. Devreyi yalnızca şekil olarak karşılaştırmak yerine akımın hangi yoldan geçtiğini, röle bobininin ne zaman enerjilendiğini ve röle kontaklarının hangi durumda konum değiştirdiğini de inceleyin.

Cevap 1

Birinci cevap devresinde anahtara basıldığında röle enerjilenir. Rölenin kontağı devreyi beslemeye devam ederek anahtar bırakıldıktan sonra da lambanın yanmasını sağlar.

Cevap 2

İkinci cevap devresinde iki röle ve üç konumlu yaylı anahtar kullanılarak lambanın açılması ve kapatılması kontrol edilir. Devreyi incelerken rölelerin kontak konumlarına özellikle dikkat ediniz.

Cevap 3

Üçüncü cevap devresinde rölelerin kontakları kullanılarak DC motorun uçlarına uygulanan gerilimin polaritesi değiştirilir. Polaritenin değişmesiyle motorun dönüş yönü de değişir. Araçlarda elektrik motorlarının ve kumanda devrelerinin incelenmesinde bu temel prensipten yararlanılır.

Elektrik Devresi Oluştururken Nelere Dikkat Edilmelidir?

Elektrik devresi oluştururken güç kaynağının gerilimi, devredeki sigorta koruması, iletken kesiti, rölenin bobin ve kontak uçları ile kullanılan elektrik tüketicisinin akım ihtiyacı dikkate alınmalıdır. Özellikle otomotiv elektrik devrelerinde yanlış bağlantılar kısa devreye, sigortanın atmasına veya devre elemanlarının zarar görmesine neden olabilir.

Araç elektrik sistemlerindeki sigortaların görevini daha ayrıntılı öğrenmek için araçlarda doğru sigorta kullanmanın önemi konusunu inceleyebilirsiniz.

Otomotiv elektriği, motor ve araç teknolojisiyle ilgili diğer eğitim içeriklerine MotorDersi ana sayfasından ulaşabilirsiniz.