Manuel vites kutusu, motorun ürettiği dönme hareketini farklı dişli oranlarıyla aktararak aracın kalkış, hızlanma ve sürüş ihtiyaçlarını karşılar. Manuel vites kutusu animasyonu ile vites değiştikçe dişli oranının, çıkış devrinin ve ideal tork çarpanının nasıl değiştiğini inceleyebilirsiniz.
Manuel Vites Kutusu Animasyonu
Aşağıdaki interaktif animasyonda 4, 5 veya 6 vitesli seçeneklerden birini belirleyin. Vitesleri değiştirerek dişlilerin hareketini izleyin; giriş devrini ayarlayarak çıkış devrindeki değişimi karşılaştırın. Boş ve geri vites seçeneklerini inceleyebilir, tam ekran düğmesiyle animasyonu büyütebilirsiniz.
Dişli Oranı Nasıl Hesaplanır?
Bir dişli çiftinde oran, döndürülen dişlinin diş sayısının döndüren dişlinin diş sayısına bölünmesiyle bulunur:
Dişli oranı (i) = Döndürülen diş sayısı (Z₂) / Döndüren diş sayısı (Z₁)
Örneğin döndüren dişli 20, döndürülen dişli 60 dişliyse oran 3:1 olur. Giriş devri 1.800 dev/dk olduğunda çıkış devri:
Çıkış devri = 1.800 / 3 = 600 dev/dk
Bu örnekte devir üçte bire düşerken, kayıpların olmadığı ideal durumda tork üç katına çıkar. Animasyondaki hesaplama alanına farklı diş sayıları girerek sonucu hemen görebilirsiniz.
Vites Büyüdükçe Dişli Oranı Nasıl Değişir?
Alt viteslerde yüksek dişli oranı, kalkış ve yokuş çıkış için gereken tork artışını sağlar. Üst viteslerde oran küçülür; aynı giriş devrinde çıkış devri yükselir. Geri viteste ise avare dişli, çıkışın dönüş yönünü ileri vites düzenine göre değiştirir.
Animasyondaki dişli oranları eğitim amaçlı örneklerdir. Gerçek değerler araç ve şanzıman modeline göre farklılık gösterir.
Sık Sorulan Sorular
Manuel vites kutusu, farklı dişli çiftleriyle motorun dönme hareketini uygun devir ve tork değerlerinde aktarır. Sürücü debriyajı kullanarak vites seçer. Seçilen vitese göre giriş ve çıkış milleri arasındaki devir oranı değişir.
Bir dişli çiftinde dişli oranı, döndürülen dişlinin diş sayısının döndüren dişlinin diş sayısına bölünmesiyle hesaplanır. Örneğin döndüren dişli 20, döndürülen dişli 60 dişe sahipse oran 60 / 20 = 3 olur. Birden fazla dişli çifti üzerinden aktarım yapılıyorsa toplam oran, bu çiftlerin oranlarının çarpımıyla bulunur.
Vites büyüdükçe dişli oranı genellikle küçülür. Aynı giriş devrinde çıkış devri yükselirken şanzımanın sağladığı tork çarpanı azalır. Alt vitesler kalkış ve yokuş çıkış için, üst vitesler ise uygun yol koşullarında daha düşük motor devriyle sürüş için kullanılır.
Avare dişli, çıkış milinin dönüş yönünü ileri vites düzenine göre tersine çevirir. Basit bir geri vites dişli dizisinde avare dişlinin diş sayısı toplam dişli oranını değiştirmez; oranı döndüren ve döndürülen dişlilerin diş sayıları belirler.
Önce 4, 5 veya 6 vites seçeneğini belirleyin ve incelemek istediğiniz vitese tıklayın. Giriş devrini değiştirerek çıkış devrini takip edin. Hesaplama alanına farklı diş sayıları girerek kendi dişli oranınızı oluşturabilir, tam ekran düğmesiyle hareketleri daha büyük görüntüleyebilirsiniz. Animasyondaki hazır oranlar eğitim amaçlı örnek değerlerdir.
İlk yorumu siz yazın
Konu hakkında görüş, soru veya ek bilgi paylaşabilirsiniz.