Mekanik Vites Kutusu TL4 Özellikleri, Çalışma Prensibi ve Arızaları
↑ İçindekilere DönRenault tarafından geliştirilen TL4 şanzıman, 6 ileri manuel vites kutusu olarak özellikle yüksek tork üreten dizel motorlarda kullanılan sağlam ve uzun ömürlü bir transmisyon sistemidir. İlk olarak K9K Siemens enjeksiyon sistemine sahip dizel motorlarda kullanılmaya başlanmış olup, daha sonra farklı Renault ve Dacia modellerinde de görev almıştır. TL4 şanzıman parçaları, TL4 aktarma organları, TL4 dişli grupları ve TL4 vites kutusu parçaları nı yazımız içinde bulacaksınız.
İspanya’nın Sevilla fabrikasında üretilen TL4 şanzıman; yüksek dayanımı, düşük sürtünme kayıpları ve başarılı senkromeç sistemi sayesinde sürüş konforunu artırmaktadır.
Bu yazımızda TL4 vites kutusunun;
- Teknik özelliklerini
- Çalışma prensibini
- Parçalarını
- Yağ kapasitesini
- Yağ değişimini
- Geri vites sistemini
- Senkromeç yapısını
- Kablo kumandasını
- Sık görülen arızalarını
ayrıntılı olarak inceleyeceğiz.
TL4 Şanzıman Nedir?
↑ İçindekilere Dön
TL4, Renault grubu tarafından geliştirilen 6 ileri manuel (mekanik) şanzımandır.
Motorun ürettiği dönme hareketini diferansiyel aracılığıyla tekerleklere aktarır.
Şanzıman yalnızca gücü iletmekle kalmaz;
- Motor torkunu artırır.
- İlk kalkışı kolaylaştırır.
- Yakıt ekonomisini artırır.
- Motorun uygun devirde çalışmasını sağlar.
- Yokuş çıkış performansını artırır.
- Geri hareketi sağlar.
- Araç dururken motorun stop etmesini önler.
Bu nedenle şanzıman, motor ile tekerlekler arasında bulunan en önemli aktarma organlarından biridir.
Vites Kutusunun Görevleri Nelerdir?
↑ İçindekilere DönBir otomobilde vites kutusunun temel görevleri şunlardır:
Motor Torkunu Artırmak
İlk kalkış sırasında motor torku yeterli değildir.
Şanzıman düşük viteslerde moment artırarak aracın rahat kalkmasını sağlar.
Motor Devrini Düzenlemek
Araç hızlandıkça motorun gereksiz yüksek devir çevirmesini önler.
Bu sayede;
- Yakıt tüketimi azalır.
- Motor ömrü uzar.
- Gürültü seviyesi düşer.
Geri Hareket Sağlamak
Şanzıman içerisindeki geri vites ara dişlisi sayesinde hareket yönü ters çevrilerek aracın geriye gitmesi sağlanır.
Yol Şartlarına Uyum Sağlamak
Yokuşta yüksek tork,
Düz yolda ise yüksek hız elde edilmesini sağlar.
TL4 Şanzıman Teknik Özellikleri
↑ İçindekilere Dön| Özellik | Değer |
|---|---|
| Şanzıman Tipi | Düz (Manuel) |
| Vites Sayısı | 6 İleri |
| Maksimum Tork | 240 Nm |
| Vites Kumandası | Kablolu |
| Senkromeç | 1-2-3 üç konili |
| 3-4-5-6-Geri | Tek konili |
| Yağ Kapasitesi | 2,1 Litre |
| Önerilen Yağ | TRT 75W-80 |
TL4 Şanzıman Nerelerde Kullanılır?
↑ İçindekilere DönTL4 şanzıman başta aşağıdaki motorlarda kullanılmaktadır.
- Renault Megane
- Renault Scenic
- Renault Fluence
- Renault Kangoo
- Renault Laguna
- Renault Kadjar
- Dacia Duster
- Nissan bazı modelleri
En yaygın olarak ise K9K 1.5 dCi dizel motorlarda görülmektedir.
Not: Kullanıldığı model ve motor koduna göre dişli oranlarında küçük farklılıklar bulunabilir.
TL4 Şanzıman Tanımlama Bilgileri
↑ İçindekilere DönŞanzımanın kodu, mekanizma karteri üzerine işlenmiştir.
Araç lifte kaldırıldığında alt taraftan rahatlıkla görülebilir.
Şanzıman sökülmeden de kod okunabilir.
Bu bilgi özellikle;
- yedek parça seçiminde,
- revizyon sırasında,
- debriyaj değişiminde
büyük önem taşımaktadır.
TL4 Şanzıman Yağlama Sistemi
↑ İçindekilere DönTL4 vites kutusunda yağ seviyesi taşırma yöntemi ile ayarlanır.
Dolum tapası diferansiyel tarafındaki mekanizma karteri üzerinde bulunmaktadır.
Yağ Özellikleri
- Kapasite : 2,1 litre
- Viskozite : 75W-80
- Yağ tipi : TRT 75W80
Kalitesiz veya farklı viskozitedeki yağların kullanılması;
- senkromeç aşınmasına,
- vites geçişlerinin sertleşmesine,
- rulman sesine,
- dişli aşınmasına
neden olabilir.
TL4 Şanzımanın Aktarma Organları
↑ İçindekilere Dön
Şanzıman içerisinde bulunan temel parçalar şunlardır.
| Parça No | Parça Adı | Görevi |
|---|---|---|
| 1 | 1. Avara Dişlisi | Birinci vitesin güç aktarımını sağlar. |
| 2 | Geri Vites Sabit Dişlisi | Geri vites hareketinin iletilmesinde görev yapar. |
| 3 | 2. Avara Dişlisi | İkinci vites güç aktarımını gerçekleştirir. |
| 4 | 3. Sabit Dişlisi | Üçüncü vites dişli grubunun sabit elemanıdır. |
| 5 | 4. Sabit Dişlisi | Dördüncü vites güç aktarımında görev alır. |
| 6 | 5. Sabit Dişlisi | Beşinci vites dişli grubunun sabit dişlisidir. |
| 7 | Kamalı Mil | Dişlilerin mile bağlanmasını ve torkun iletilmesini sağlar. |
| 8 | 6. Sabit Dişlisi | Altıncı vites güç aktarımını sağlayan sabit dişlidir. |
| 9 | 6. Avara Dişlisi | Altıncı vitesin serbest dönen dişlisidir. |
| 10 | 5. Avara Dişlisi | Beşinci vitesin avara dişlisidir. |
| 11 | 4. Avara Dişlisi | Dördüncü vitesin avara dişlisidir. |
| 12 | 3. Avara Dişlisi | Üçüncü vitesin avara dişlisidir. |
| 13 | 2. Sabit Dişlisi | İkinci vites güç aktarımını sağlayan sabit dişlidir. |
| 14 | Geri Vites Ara Dişlisi (Vites Sürgü Dişlisi) | Dönme yönünü ters çevirerek aracın geri hareket etmesini sağlar. |
| 15 | Grup Mili (Primer Mil) | Motordan gelen hareketi diğer dişlilere ileten ana mildir. |
| 16 | Geri Vites Avara Dişlisi | Geri vites sisteminde güç aktarımını sağlayan serbest dişlidir. |
TL4, primer ve sekonder olmak üzere iki ana mile sahiptir.
Geri vites için ise üçüncü bir mil kullanılmaktadır.
TL4 Şanzımanda Geri Vites Nasıl Çalışır?
↑ İçindekilere Dön
Geri viteste hareket yönünün ters çevrilmesi gerekir.
Bunun için geri vites ara dişlisi devreye girer.
Bu ara dişli sayesinde dönüş yönü tersine çevrilerek araç geriye doğru hareket eder.
TL4 şanzımanda geri vites senkromeçlidir.
Bu sayede geri vitese geçiş sırasında ses oluşması büyük ölçüde engellenmiştir.
Seçili Vites Kontaktörü
↑ İçindekilere Dön
TL4 şanzımanda çift fonksiyonlu kontaktör kullanılmaktadır.
Bu kontaktör;
- Geri vites lambasını çalıştırır.
- Seçilen vites bilgisini motor kontrol ünitesine iletir.
Özellikle anahtarsız çalıştırma sistemlerinde bu bilgi güvenlik amacıyla kullanılmaktadır.
Dahili Vites Kumanda Sistemi
↑ İçindekilere DönTL4 şanzıman, PK6 şanzımana benzer tipte bir selektör mekanizması kullanmaktadır.
Sistem içerisinde ayar rondelası bulunmaktadır.
Doğru ayar yapılmadığında;
- vites geçişleri zorlaşabilir,
- bazı vitesler seçilemeyebilir,
- vites kolunda boşluk oluşabilir.
Kablolu Dış Kumanda Sistemi
↑ İçindekilere Dön
TL4 şanzımanda iki adet kumanda teli bulunmaktadır.
- Vites seçme kablosu
- Vites takma kablosu
Ayarlanabilen kablo yalnızca seçme kablosudur.
Yanlış yapılan ayarlar;
- sert vites geçişine,
- yanlış vites seçimine,
- senkromeç aşınmasına
neden olabilir.
TL4 Şanzımanda Sık Görülen Arızalar
↑ İçindekilere DönEn sık karşılaşılan arızalar şunlardır:
- Senkromeç aşınması
- Rulman uğultusu
- Diferansiyel rulmanı sesi
- Yağ kaçakları
- Vites kolunda boşluk
- Vites geçişlerinde sertlik
- Geri vitese geçmeme
- Debriyaj kaynaklı geçiş problemleri
- Şanzıman keçelerinden yağ sızdırması
- Kablo ayar bozuklukları
Bu arızaların erken teşhis edilmesi, yüksek maliyetli şanzıman revizyonlarının önüne geçmektedir.
TL4 Şanzıman Bakımında Dikkat Edilmesi Gerekenler
↑ İçindekilere DönTL4 şanzımanın uzun ömürlü olması için;
- Üreticinin önerdiği 75W-80 yağ kullanılmalıdır.
- Yağ seviyesi düzenli kontrol edilmelidir.
- Debriyaj sistemi arızalı şekilde kullanılmamalıdır.
- Kabloların ayarı kontrol edilmelidir.
- Yağ kaçakları geciktirilmeden giderilmelidir.
- Vites geçişlerinde zorlamadan kaçınılmalıdır.
Sonuç
↑ İçindekilere DönTL4 6 ileri manuel şanzıman, Renault grubunun dayanıklılığı ile öne çıkan başarılı transmisyon sistemlerinden biridir. Üç konili senkromeç yapısı, 240 Nm tork kapasitesi ve kablolu kumanda sistemi sayesinde hem sürüş konforu hem de dayanıklılık sunmaktadır. Düzenli bakım, doğru şanzıman yağı kullanımı ve zamanında yapılan kontroller sayesinde TL4 şanzıman uzun yıllar sorunsuz şekilde kullanılabilir. Daha fazla teknik bilgi ve diğer motor konuları için motor dersi ana sayfamızı ziyaret edin.
Sık Sorulan Sorular
↑ İçindekilere DönTL4 şanzıman, Renault grubu tarafından geliştirilen 6 ileri manuel vites kutusudur. Motorun ürettiği gücü tekerleklere ileterek aracın farklı hız ve yol koşullarına uygun şekilde hareket etmesini sağlar.
TL4 şanzıman; Renault Megane, Fluence, Scenic, Kangoo, Laguna, Kadjar, Dacia Duster ve bazı Nissan modellerinde kullanılmaktadır. En yaygın olarak 1.5 dCi dizel motorlarla birlikte tercih edilmiştir.
TL4 şanzıman 6 ileri ve 1 geri vitese sahiptir. Altı ileri vites sayesinde yakıt ekonomisi ve yüksek hızlarda düşük motor devri elde edilir.
TL4 şanzıman maksimum 240 Nm motor torkunu güvenli şekilde aktarabilecek şekilde tasarlanmıştır.
Üretici tarafından önerilen yağ 75W-80 viskozitesinde manuel şanzıman yağıdır. Yağ kapasitesi yaklaşık 2,1 litredir.
Renault bazı modellerde şanzıman yağını ömür boyu olarak belirtse de, uzun kullanım ömrü için 60.000–100.000 km arasında kontrol edilmesi ve gerekiyorsa değiştirilmesi önerilir.
Geri vites, üçüncü bir mil üzerinde bulunan geri vites ara dişlisi sayesinde hareket yönünün ters çevrilmesiyle çalışır. TL4 şanzımanda geri vites senkromeçli olduğundan geçişler daha sessiz ve konforludur.
Senkromeç sistemi, dişlilerin dönüş hızlarını eşitleyerek viteslerin sessiz ve kolay şekilde geçmesini sağlar. Böylece dişlilerin birbirine zarar vermesi önlenir.
Vites geçişlerinin sertleşmesi; şanzıman yağının eskimesi, senkromeç aşınması, debriyaj arızası, vites kumanda kablosunun ayarsız olması veya vites mekanizmasındaki aşınmalardan kaynaklanabilir.
Uğultu sesi genellikle rulman aşınması, diferansiyel rulmanlarının hasar görmesi veya dişli yüzeylerinde oluşan aşınmalardan kaynaklanır.
Yağ kaçakları çoğunlukla aks keçeleri, giriş mili keçesi, çıkış mili keçesi veya karter contasında meydana gelen aşınmalardan kaynaklanır.
Evet. TL4 şanzımanda iki adet vites kumanda kablosu bulunur. Bunlardan yalnızca vites seçme kablosu ayarlanabilir. Doğru ayar, vites geçişlerinin düzgün olması açısından önemlidir.
En sık karşılaşılan arızalar; senkromeç aşınması, rulman uğultusu, yağ kaçakları, sert vites geçişleri, geri vitese geçmeme, vites kolunda boşluk, diferansiyel rulman arızaları ve vites kablosu ayar bozukluğudur.
Düzenli bakım yapıldığı, doğru şanzıman yağı kullanıldığı ve debriyaj sistemi sağlıklı olduğu sürece TL4 şanzıman oldukça dayanıklı ve uzun ömürlü bir manuel şanzımandır.
Evet. Debriyajın tam ayırmaması durumunda senkromeçler zorlanır ve vites geçişleri sertleşebilir. Uzun süre bu şekilde kullanılması şanzımanda kalıcı hasarlara yol açabilir.
İlk yorumu siz yazın
Konu hakkında görüş, soru veya ek bilgi paylaşabilirsiniz.