Mekanik Vites Kutusu TL4

Araç Arızaları 26.12.2019 0 575

Renault tarafından geliştirilen TL4 şanzıman, 6 ileri manuel vites kutusu olarak özellikle yüksek tork üreten dizel motorlarda kullanılan bir transmisyon sistemidir. İlk olarak K9K Siemens enjeksiyon sistemine sahip dizel motorlarda kullanılmaya başlanmış olup daha sonra farklı Renault ve Dacia modellerinde de görev almıştır. Bu yazıda TL4 şanzıman parçaları, TL4 aktarma organları, TL4 dişli grupları ve TL4 vites kutusu parçaları ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.

İspanya’nın Sevilla fabrikasında üretilen TL4 şanzıman; dayanıklı yapısı, düşük sürtünme kayıpları ve manuel vites kutusu ve senkromeç sistemi sayesinde sürüş konforuna katkı sağlar.

Bu yazıda TL4 vites kutusunun;

  • Teknik özelliklerini,
  • Çalışma prensibini,
  • Parçalarını,
  • Yağ kapasitesini ve yağlama sistemini,
  • Geri vites sistemini,
  • Senkromeç yapısını,
  • Kablo kumandasını,
  • Sık görülen arızalarını

ayrıntılı olarak inceleyeceğiz.


TL4 Şanzıman Nedir?

TL4 şanzıman 6 ileri manuel vites kutusu

TL4, Renault grubu tarafından geliştirilen 6 ileri manuel (mekanik) şanzımandır. Motorun ürettiği dönme hareketini uygun dişli oranları üzerinden diferansiyel ve tekerleklere aktarır.

Şanzımanın temel görevleri arasında;

  • Motor torkunu uygun dişli oranıyla değiştirmek,
  • İlk kalkışı kolaylaştırmak,
  • Motorun uygun devir aralığında çalışmasına yardımcı olmak,
  • Yol ve sürüş şartlarına uygun vites oranı sağlamak,
  • Geri hareketi mümkün kılmak,
  • Boş konumda motor ile tahrik tekerlekleri arasındaki güç aktarımını kesmek

bulunur. Bu nedenle şanzıman, motor ile tahrik tekerlekleri arasındaki temel aktarma organlarından biridir.

TL4 6 ileri manuel şanzıman iç yapısı


Vites Kutusunun Görevleri Nelerdir?

Bir otomobilde manuel vites kutusunun temel görevleri motorun çalışma koşullarını araç hızı ve yol şartlarıyla uyumlu hâle getirmektir.

Motor Torkunu Artırmak

Araç ilk kalkış sırasında tekerleklerde yüksek torka ihtiyaç duyar. Şanzıman düşük viteslerde uygun dişli oranı oluşturarak tekerleklere iletilen torkun artırılmasını sağlar.

Motor Devrini Düzenlemek

Araç hızlandıkça daha yüksek vites oranlarına geçilmesi motorun gereksiz yüksek devirlerde çalışmasını önlemeye yardımcı olur. Doğru vites seçimi;

  • araçlarda yakıt tasarrufuna katkı sağlayabilir,
  • Motorun uygun devir aralığında çalışmasına yardımcı olur,
  • Gürültü seviyesini azaltabilir.

Geri Hareket Sağlamak

Şanzıman içerisindeki geri vites ara dişlisi sayesinde hareket yönü ters çevrilerek aracın geriye doğru hareket etmesi sağlanır.

Yol Şartlarına Uyum Sağlamak

Düşük vites oranları yokuş çıkışı ve ilk hareket gibi yüksek tork gerektiren durumlarda kullanılır. Daha yüksek vitesler ise araç hızı arttığında motorun daha uygun devir aralığında çalışmasına yardımcı olur.


TL4 Şanzıman Teknik Özellikleri

TL4 şanzımanın temel teknik özellikleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

TL4 Şanzıman Teknik Özellikleri

Özellik

Değer

Şanzıman Tipi

Düz (Manuel)

Vites Sayısı

6 İleri

Maksimum Tork

240 Nm

Vites Kumandası

Kablolu

Senkromeç

1-2-3 üç konili

3-4-5-6-Geri

Tek konili

Yağ Kapasitesi

2,1 Litre

Önerilen Yağ

TRT 75W-80


TL4 Şanzıman Nerelerde Kullanılır?

TL4 şanzıman farklı motor ve araç uygulamalarında kullanılmıştır. Yazının kaynak içeriğinde belirtilen başlıca modeller şunlardır:

  • Renault Megane
  • Renault Scenic
  • Renault Fluence
  • Renault Kangoo
  • Renault Laguna
  • Renault Kadjar
  • Dacia Duster
  • Bazı Nissan modelleri

TL4 şanzıman özellikle K9K 1.5 dCi dizel motorlarla birlikte görülmektedir.

Not: Kullanıldığı model, motor ve şanzıman koduna göre teknik özelliklerde ve dişli oranlarında farklılıklar bulunabilir.


TL4 Şanzıman Tanımlama Bilgileri

Şanzımanın tanımlama kodu mekanizma karteri üzerinde bulunur. Araç uygun şekilde kaldırıldığında şanzıman kodu alt taraftan kontrol edilebilir.

Şanzıman kodunun doğru belirlenmesi özellikle;

  • Yedek parça seçiminde,
  • Şanzıman revizyonunda,
  • Debriyaj ve ilgili aktarma parçalarının seçiminde

önem taşır.


TL4 Şanzıman Yağlama Sistemi

TL4 vites kutusunda yağ seviyesi taşırma yöntemiyle ayarlanır. Dolum tapası diferansiyel tarafındaki mekanizma karteri üzerinde bulunmaktadır.

TL4 Şanzıman Yağ Özellikleri

  • Kapasite: 2,1 litre
  • Viskozite: 75W-80
  • Yağ tipi: TRT 75W-80

Şanzımanda uygun olmayan yağın kullanılması veya yağ seviyesinin doğru olmaması;

  • Senkromeç aşınmasına,
  • Vites geçişlerinin sertleşmesine,
  • Rulman seslerine,
  • Dişli ve diğer hareketli parçaların aşınmasına

neden olabilir. Yağ seçimi yapılırken araç ve şanzıman koduna uygun üretici teknik verileri esas alınmalıdır.


TL4 Şanzımanın Aktarma Organları

TL4 şanzıman aktarma organları ve dişli yapısı

TL4 şanzıman içerisinde vites oranlarının oluşturulmasını ve motor torkunun aktarılmasını sağlayan miller, sabit dişliler, avara dişlileri ve geri vites elemanları bulunur. Temel parçalar aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

TL4 Şanzıman Aktarma Organları

Parça No

Parça Adı

Görevi

1

1. Avara Dişlisi

Birinci vitesin güç aktarımını sağlar.

2

Geri Vites Sabit Dişlisi

Geri vites hareketinin iletilmesinde görev yapar.

3

2. Avara Dişlisi

İkinci vites güç aktarımını gerçekleştirir.

4

3. Sabit Dişlisi

Üçüncü vites dişli grubunun sabit elemanıdır.

5

4. Sabit Dişlisi

Dördüncü vites güç aktarımında görev alır.

6

5. Sabit Dişlisi

Beşinci vites dişli grubunun sabit dişlisidir.

7

Kamalı Mil

Dişlilerin mile bağlanmasını ve torkun iletilmesini sağlar.

8

6. Sabit Dişlisi

Altıncı vites güç aktarımını sağlayan sabit dişlidir.

9

6. Avara Dişlisi

Altıncı vitesin serbest dönen dişlisidir.

10

5. Avara Dişlisi

Beşinci vitesin avara dişlisidir.

11

4. Avara Dişlisi

Dördüncü vitesin avara dişlisidir.

12

3. Avara Dişlisi

Üçüncü vitesin avara dişlisidir.

13

2. Sabit Dişlisi

İkinci vites güç aktarımını sağlayan sabit dişlidir.

14

Geri Vites Ara Dişlisi (Vites Sürgü Dişlisi)

Dönme yönünü ters çevirerek aracın geri hareket etmesini sağlar.

15

Grup Mili (Primer Mil)

Motordan gelen hareketi diğer dişlilere ileten ana mildir.

16

Geri Vites Avara Dişlisi

Geri vites sisteminde güç aktarımını sağlayan serbest dişlidir.

TL4 şanzıman, güç aktarımının gerçekleştirilmesinde primer ve sekonder millerden yararlanır. Geri vites mekanizmasında ise hareket yönünün değiştirilmesini sağlayan ilave dişli elemanları bulunur.

TL4 6 ileri manuel şanzıman aktarma elemanları


TL4 Şanzımanda Geri Vites Nasıl Çalışır?

TL4 şanzıman geri vites dişlisi

Aracın geri hareket edebilmesi için şanzıman çıkışındaki dönme yönünün ileri viteslere göre ters çevrilmesi gerekir. TL4 şanzımanda bu işlem geri vites ara dişlisinin devreye girmesiyle gerçekleştirilir.

Ara dişli güç aktarım hattına eklendiğinde dönüş yönü tersine çevrilir ve araç geriye doğru hareket eder. TL4 şanzımanda geri vitesin senkromeçli yapıda olması, uygun kullanım koşullarında geri vitese geçişin daha rahat gerçekleşmesine yardımcı olur.


TL4 Şanzıman Seçili Vites Kontaktörü

TL4 şanzıman seçili vites kontaktörü

TL4 şanzımanda çift fonksiyonlu kontaktör kullanılmaktadır. Bu kontaktör;

  • Geri vites lambasının çalıştırılmasına,
  • Seçilen vites bilgisinin ilgili elektronik kontrol sistemine iletilmesine

yardımcı olur. Bu bilgi araçtaki elektronik sistemlerin tasarımına bağlı olarak farklı kontrol işlevlerinde kullanılabilir.


TL4 Dahili Vites Kumanda Sistemi

TL4 şanzıman, viteslerin seçilmesini ve devreye alınmasını sağlayan dahili bir selektör mekanizmasına sahiptir. Kaynak içeriğe göre sistem PK6 şanzımana benzer tipte bir mekanizma kullanmaktadır.

Sistemdeki ayarların doğru yapılmaması;

  • Vites geçişlerinin zorlaşmasına,
  • Bazı viteslerin seçilememesine,
  • Vites kolunda normalden fazla boşluk oluşmasına

neden olabilir.


TL4 Kablolu Dış Kumanda Sistemi

TL4 şanzıman kablolu vites kumanda sistemi

TL4 şanzımanda vites kolu hareketlerinin şanzımana aktarılmasında iki adet kumanda teli kullanılır:

  • Vites seçme kablosu
  • Vites takma kablosu

Kaynak içeriğe göre ayarlanabilen kablo seçme kablosudur. Kablo ve kumanda mekanizmasındaki hatalı ayarlar;

  • Sert vites geçişlerine,
  • Yanlış veya zor vites seçimine,
  • Vites kumanda mekanizmasının düzgün çalışmamasına

neden olabilir.


TL4 Şanzımanda Sık Görülen Arızalar

TL4 şanzımanda kullanım, bakım ve aşınma durumuna bağlı olarak karşılaşılabilecek başlıca problemler şunlardır:

  • Senkromeç aşınması,
  • Rulman uğultusu,
  • Diferansiyel rulmanı sesi,
  • Yağ kaçakları,
  • Vites kolunda boşluk,
  • Vites geçişlerinde sertlik,
  • Geri vitese geçiş problemi,
  • Debriyaj kaynaklı vites geçiş sorunları,
  • Şanzıman keçelerinden yağ sızdırması,
  • Kablo ayar bozuklukları.

Vites geçişinde sertlik, anormal ses veya yağ kaçağı fark edildiğinde arızanın kaynağının belirlenmesi önemlidir. Her vites geçiş problemi doğrudan şanzıman içindeki dişli veya senkromeçlerden kaynaklanmayabilir; debriyaj ve kumanda mekanizması da kontrol edilmelidir.


TL4 Şanzıman Bakımında Dikkat Edilmesi Gerekenler

TL4 şanzımanın sağlıklı çalışmasının korunması için bakım ve kontrollerin araç üreticisinin teknik verilerine uygun yapılması gerekir.

  • Şanzıman koduna uygun yağ kullanılmalıdır.
  • Yağ seviyesi ve olası yağ kaçakları kontrol edilmelidir.
  • Debriyaj sistemi arızalı durumda kullanılmamalıdır.
  • Vites kumanda kabloları ve bağlantıları kontrol edilmelidir.
  • Şanzıman keçelerindeki yağ sızıntıları ihmal edilmemelidir.
  • Vites değişimleri sırasında mekanizma zorlanmamalıdır.

TL4 Şanzıman Hakkında Sonuç

TL4, Renault grubunda kullanılan 6 ileri manuel şanzımanlardan biridir. Senkromeç yapısı, kablolu vites kumandası ve farklı dişli grupları sayesinde motor torkunun sürüş şartlarına uygun biçimde tekerleklere aktarılmasını sağlar.

Şanzımanın uzun ömürlü kullanılabilmesi için doğru yağın kullanılması, yağ seviyesinin kontrol edilmesi, debriyaj ve vites kumanda sistemindeki sorunların geciktirilmeden giderilmesi önemlidir. Manuel şanzımanların yapısı ve çalışma prensibi hakkında daha ayrıntılı bilgi için Manuel Vites Kutusu Eğitimi içeriğini inceleyebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Yorumlar

İlk yorumu siz yazın

Konu hakkında görüş, soru veya ek bilgi paylaşabilirsiniz.

Yorum Yaz

E-posta adresiniz yayınlanmaz.