Araçlarda Kullanılan OBD-II nedir?

OBD-II Nedir? OBD Arıza Kodları Nasıl Tanımlanır?

OBD-II nedir? OBD, İngilizce On-Board Diagnostics ifadesinin kısaltmasıdır ve Türkçede araç üstü arıza teşhis sistemi olarak ifade edilir. OBD sistemi, araçtaki elektronik kontrol sistemlerinin izlenmesini ve meydana gelen arızaların teşhis edilmesini sağlar.

OBD-II (OBD 2), araçlarda standartlaştırılmış arıza teşhis sistemidir. Motor yönetim sistemi başta olmak üzere araçtaki birçok elektronik sistemin çalışma durumuyla ilgili verilere erişilmesine yardımcı olur. Bir arıza meydana geldiğinde elektronik kontrol ünitesi ilgili hata kodunu hafızaya kaydedebilir.

OBD-II uyumlu bir arıza tespit cihazı aracın teşhis soketine bağlanarak kayıtlı OBD arıza kodları okunabilir. Kullanılan cihaza ve araca bağlı olarak motor devri (RPM), araç hızı, motor sıcaklığı, sensör değerleri ve çeşitli canlı veriler de görüntülenebilir.

Araçlarda karşılaşılan hata kodlarını incelemek için Motor Arıza Kodları bölümüne ulaşabilirsiniz.

OBD-II Arıza Kodları Nasıl Okunur?

OBD-II sistemindeki arıza kodları belirli bir harf ve rakam düzenine sahiptir. Örneğin P0171 kodunu ele aldığımızda, kod içerisindeki her karakter arızanın hangi sistem ve alt sistemle ilişkili olduğunun anlaşılmasına yardımcı olur.

OBD-II Kodunda İlk Karakter Ne Anlama Gelir?

OBD-II arıza kodunun ilk karakteri, arızanın ilişkili olduğu ana sistemi belirtir:

• P = Güç aktarma sistemi (Powertrain)
• B = Gövde (Body)
• C = Şasi (Chassis)
• U = Ağ ve haberleşme sistemi (Network Communication)

OBD-II Kodunda İkinci Karakter Ne Anlama Gelir?

İkinci karakter, arıza kodunun standart bir kod mu yoksa üreticiye özgü bir kod mu olduğunu belirlemeye yardımcı olur.

• 0 = Genel/standart kod
• 1 = Üreticiye özgü kod

Buradaki 0 karakterinin sıfır rakamı olduğuna, “O” harfi olmadığına dikkat edilmelidir.

OBD-II Kodunda Üçüncü Karakter Ne Anlama Gelir?

P kodlarında üçüncü karakter, arızanın ilişkili olduğu alt sistem hakkında bilgi verir. Genel olarak aşağıdaki sınıflandırmayla karşılaşılır:

• 1 = Yakıt ve hava ölçüm sistemi
• 2 = Yakıt ve hava ölçüm sistemi / enjektör devresi
• 3 = Ateşleme sistemi veya tekleme
• 4 = Emisyon kontrol sistemi
• 5 = Araç hızı ve rölanti kontrol sistemi
• 6 = Bilgisayar ve çıkış devreleri
• 7 = Şanzıman sistemi
• 8 = Şanzıman sistemi

Yakıt-hava karışımı ve emisyonla ilişkili sistemlerin çalışma prensiplerini incelemek için Emisyon Sistemleri konusuna da bakabilirsiniz.

OBD-II Kodunda Dördüncü ve Beşinci Karakterler

Dördüncü ve beşinci karakterler, tespit edilen arızayı daha ayrıntılı olarak tanımlar. Bu karakterler önceki karakterlerle birlikte değerlendirilerek ilgili arıza kodunun anlamı belirlenir.

Örneğin P0171 arıza kodu, motor kontrol sisteminin “Sistem Çok Fakir (Sıra 1)” durumunu tespit ettiğini ifade eder. Arıza kodunun tek başına bir parçanın kesin olarak arızalı olduğunu göstermediği unutulmamalıdır. Kod, teşhis işleminde hangi sistemlerin kontrol edilmesi gerektiğine ilişkin önemli bir başlangıç noktasıdır.

OBD-II Soketi ve Pin Yapısı

OBD-II teşhis soketi üzerinden arıza tespit cihazı ile araçtaki elektronik kontrol sistemlerine erişilir. Haberleşme protokolüne göre sokette kullanılan pinlerin görevleri değişebilir.

OBD-II ile Hangi Bilgiler Görüntülenebilir?

OBD-II arıza tespit cihazının özelliklerine ve aracın desteklediği verilere bağlı olarak yalnızca arıza kodları değil, çeşitli canlı motor verileri de görüntülenebilir. Motor devri, araç hızı, motor sıcaklığı ve bazı sensör değerleri teşhis sırasında takip edilebilir.

Özellikle sensörlerden alınan canlı veriler, bir arızanın nedenini araştırırken önemli bilgiler sağlayabilir. Araçlarda kullanılan sensörlerin görevlerini incelemek için Motorda Kullanılan Sensörler konusuna göz atabilirsiniz.

OBD-II Arıza Kodu Arızalı Parçayı Kesin Olarak Gösterir mi?

Hayır. Bir OBD-II arıza kodunun kaydedilmesi, kodun adında geçen parçanın mutlaka değiştirilmesi gerektiği anlamına gelmez. Sensörün kendisi dışında kablo ve soket bağlantıları, besleme gerilimi, şase bağlantısı veya aynı sistemi etkileyen başka bir arıza da hata kodunun oluşmasına neden olabilir.

Bu nedenle arıza kodu okunduktan sonra ilgili sistemin teknik kontrolleri yapılmalı ve arızanın gerçek nedeni belirlenmelidir. Örneğin sensör devresiyle ilgili hata kodlarında sensör değiştirilmeden önce elektrik bağlantılarının ve sensör sinyallerinin kontrol edilmesi doğru teşhis açısından önemlidir.

OBD-II, motor arıza kodları, araç elektroniği ve diğer otomotiv teknolojisi ders içeriklerine Motor Dersi ana sayfasından ulaşabilirsiniz.