Supap Mekanizması Nedir? Görevi, Parçaları ve Supap Ayarı
Supap mekanizması, zaman ayar mekanizması ile birlikte silindir içindeki piston durumuna göre supapları açıp kapatarak zamanların oluşmasını sağlamaktır.
İçten yanmalı dört zamanlı ve büyük güç istenen iki zamanlı motorlarda bir silindirde emme ve egzoz olmak üzere iki supap bulunur. Günümüz otomobil motorlarında supap sayıları performans artırmak için silindir başına üç veya dört supaplı olarak üretilmektedir. Otomobil pazarlama departmanları motorun toplam silindir hacmi ile birlikte supap sayısını otomobil karoserinin uygun yerlerde, Örneğin; 1.6 16 valve gibi yazmaktadır. 16 valve burada otomobil motorundaki toplam supap sayısıdır.
Supap Konumuna ve Yerleşimine Göre Motorlar
1. L Tipi Motorlar: Emme ve egzoz supaplarının her ikisi de motor blokunda ve motor blokunun bir tarafında bulunur.
2.T Tipi Motorlar: Emme ve egzoz supaplarının her ikisi de motor blokunda bulunur.
3. F Tipi Motorlar: Emme supapları silindir kapağında egzoz supapları ise motor blokunda bulunur.
4. I Tipi Motorlar: Emme ve egzoz supapları silindir kapağında bulunur. Günümüz motorlarında kullanılan supap yerleşim tarzıdır.
Görevleri
- Emme supapları emme zamanında açık kalarak benzinli motorlarda benzin hava karışımının, dizel motorlarda sadece havanın silindire geçişini sağlar.
- Egzoz supapları egzoz zamanında açık kalarak yanmış egzoz gazlarının dış havaya geçişini sağlar.
- Sıkıştırma ve iş zamanlarında her iki supap da kapalı kalarak silindir içinde basıncın oluşmasını sağlar.
- Supap bindirmesinde ise her iki supap açık kalarak egzoz gazlarının bir kısmının silindirde kalmasını sağlamaktır (EGR sistemi).
Supap sapında supabın yay tablasını tutmak için tırnak yuvası bulunur. Supap tablasında ise supap oturma yüzeyi bulunur. Oturma yüzeyi supap yuvasına göre genelde bir derece farklı taşlanır. Örneğin yuva açısı 45 derece olursa supap oturma yüzeyi 44 derece yapılır. Bunun nedeni supap yayının uyguladığı baskı kuvvetinin ince bir yüzeye uygulanmasını sağlayarak supabın iyi bir sızdırmazlık özelliğine sahip olmasına yardımcı olmaktır.
Emme supapları 500-600 ºC’lere kadar çıkabilen sıcaklıklarda çalışırken egzoz supapları 800-900 ºC üzerindeki sıcaklarda çalışmaktadır.
Emme supapların tablası genellikle egzoz supaplarına göre daha büyüktür. Bu şekilde emme zamanında silindirler içerisine daha fazla karışım alınması sağlanmaktadır. Ayrıca her iki supabın tablaları da düz, dışbükey veya içbükey olabilmektedir
Supap Sapı Aşınma Kontrolü
Supap sapı mikrometre ile ölçülür. Alınan ölçü standart çaptan çıkarılır aşıntı miktarı katalog değeri ile karşılaştırılır.
Supap Tablası Et Kalınlığı Kontrolü
Supap tablası et kalınlığının genellikle 0,8-1 mm’nin altına düşmemesi gerekir.
Supap Yuvaları
Supapların silindir kapağında oturdukları yere (baga) supap yuvası denir. Supaplarla birlikte iyi bir sızdırmazlık sağlar. Supap yuvaları sürekli yüksek sıcaklık ve basınç altında çalıştıklarından dayanıklı olmaları için çelik alaşımlarından yapılır. Bu nedenle dökme demirden ve alüminyum alaşımlarından yapılan silindir kapaklarına supap yuvaları sonradan presle takılır. Yuvalar kapaktaki yerlerine takıldıktan sonra taşlanır.
Supap Kılavuzları
Supapların supap yuvası ekseninde çalışmasını sağlayan silindirik parçalardır.
Supap Yayları
Supap yayları, kam mili tarafından açılan supapları yuvasında sızdırmazlık sağlayacak şekilde kapatır ve kam milindeki kamlar tekrar açılıncaya kadar kapalı tutar.
Yayların silindir kapağındaki ısıdan etkilenip genliklerini kaybetmemeleri için yayın bir tarafı daha sık sarılmıştır. Yaylar yerine takılırken sık sarımlı tarafı silindir kapağına gelecek şekilde takılır.
Supap Yaylarında Serbest Boy ve Basınç Kontrolü
Supap yay boyu yay ölçme aparatında serbest boy supap açma başlangıcı ve kapanma başlangıcı boyları ölçülür. Ölçülen değerler katalog değerleri ile karşılaştırılır. Gerekirse yaylar değiştirilir.
Yay basıncını ölçmek için aynı aparatta araç kataloğunda belirtilen değer kadar kuvvet uygulanır ve yay boyu ölçülür. Ölçülen değer katalog değeri ile karşılaştırılır. Gerekirse yaylar değiştirilir.
Supap Yaylarında Eğiklik Kontrolü
Kontrolü yapılacak olan yay atölyedeki pleyt üzerine gönye ile birlikte dik tutulur. Yay gönyeye dayanmış şekilde kendi ekseninde bir tur çevrilir. Yayın çevrilmesi esnasında gönye ile yay arasındaki açıklık sentil ile kontrol edilir. Sentil ile ölçülen değer katalog değeri ile karşılaştırılır gerekli görülürse yay değiştirilir.
Supap Yay Tablası
Yay tablaları supap yayını supap sapı ekseninde tutar. Dolayısıyla supap yayının eğilmesini önlemiş olur.
Supap Tırnakları
Supap tırnakları supap tablası ile birlikte supap yayını supap sapına bağlarlar.
Supap Boşluğu ve Supap Ayarı
Külbütör baskı manivelası veya kam ile supap başı arasındaki boşluğa supap boşluğu denir. Ayar işlemi Külbütör manivelası üzerindeki ayar somunundan supap başı ile külbütör baskı manivelası arasındaki boşluğu sentil ile kontrol edilir.
- Külbütör kapağını çıkarınız.
- 1 numaralı silindiri senteye getirmek için krank milini dönüş yönünde çevirerek 4 numaralı silindirin supaplarını supap bindirmesi durumuna getiriniz.
- 1 numaralı silindirin külbütör baskı manivelalarının boşta olduğunu kontrol ediniz.
- Külbütör manivelası üzerindeki ayar somunundan supap başı ile külbütör baskı manivelası arasındaki boşluğu sentil ile kontrol ediniz, ayarlayınız.
Diğer konu ve derslerimiz için motor dersi ana sayfamızda arama kısmında ulaşabilir siniz.
Sık Sorulan Sorular
Emme supapları emme zamanında açık kalarak benzinli motorlarda benzin hava karışımının, dizel motorlarda sadece havanın silindire geçişini sağlar. Egzoz supapları egzoz zamanında açık kalarak yanmış egzoz gazlarının dış havaya geçişini sağlar.
Supap sapı mikrometre ile ölçülür. Alınan ölçü standart çaptan çıkarılır aşıntı miktarı katalog değeri ile karşılaştırılır.
Supapların silindir kapağında oturdukları yere (baga) supap yuvası denir. Supaplarla birlikte iyi bir sızdırmazlık sağlar. Supap yuvaları sürekli yüksek sıcaklık ve basınç altında çalıştıklarından dayanıklı olmaları için çelik alaşımlarından yapılır.
Supapların supap yuvası ekseninde çalışmasını sağlayan silindirik parçalardır.
Supap yayları, kam mili tarafından açılan supapları yuvasında sızdırmazlık sağlayacak şekilde kapatır ve kam milindeki kamlar tekrar açılıncaya kadar kapalı tutar. Yayların silindir kapağındaki ısıdan etkilenip genliklerini kaybetmemeleri için yayın bir tarafı daha sık sarılmıştır.
Yay tablaları supap yayını supap sapı ekseninde tutar. Dolayısıyla supap yayının eğilmesini önlemiş olur.
Supap tırnakları supap tablası ile birlikte supap yayını supap sapına bağlarlar.
Külbütör baskı manivelası veya kam ile supap başı arasındaki boşluğa supap boşluğu denir. Ayar işlemi Külbütör manivelası üzerindeki ayar somunundan supap başı ile külbütör baskı manivelası arasındaki boşluğu sentil ile kontrol edilir.
Supap mekanizması, zaman ayar mekanizması ile birlikte silindir içindeki piston durumuna göre supapları açıp kapatarak zamanların oluşmasını sağlamaktır.
Sık Sorulan Sorular
Emme supapları emme zamanında açık kalarak benzinli motorlarda benzin hava karışımının, dizel motorlarda sadece havanın silindire geçişini sağlar. Egzoz supapları egzoz zamanında açık kalarak yanmış egzoz gazlarının dış havaya geçişini sağlar.
Supap sapı mikrometre ile ölçülür. Alınan ölçü standart çaptan çıkarılır aşıntı miktarı katalog değeri ile karşılaştırılır.
Supapların silindir kapağında oturdukları yere (baga) supap yuvası denir. Supaplarla birlikte iyi bir sızdırmazlık sağlar. Supap yuvaları sürekli yüksek sıcaklık ve basınç altında çalıştıklarından dayanıklı olmaları için çelik alaşımlarından yapılır.
Supapların supap yuvası ekseninde çalışmasını sağlayan silindirik parçalardır.
Supap yayları, kam mili tarafından açılan supapları yuvasında sızdırmazlık sağlayacak şekilde kapatır ve kam milindeki kamlar tekrar açılıncaya kadar kapalı tutar. Yayların silindir kapağındaki ısıdan etkilenip genliklerini kaybetmemeleri için yayın bir tarafı daha sık sarılmıştır.
Yay tablaları supap yayını supap sapı ekseninde tutar. Dolayısıyla supap yayının eğilmesini önlemiş olur.
Supap tırnakları supap tablası ile birlikte supap yayını supap sapına bağlarlar.
Külbütör baskı manivelası veya kam ile supap başı arasındaki boşluğa supap boşluğu denir. Ayar işlemi Külbütör manivelası üzerindeki ayar somunundan supap başı ile külbütör baskı manivelası arasındaki boşluğu sentil ile kontrol edilir.
Supap mekanizması, zaman ayar mekanizması ile birlikte silindir içindeki piston durumuna göre supapları açıp kapatarak zamanların oluşmasını sağlamaktır.
Sık Sorulan Sorular
Emme supapları emme zamanında açık kalarak benzinli motorlarda benzin hava karışımının, dizel motorlarda sadece havanın silindire geçişini sağlar. Egzoz supapları egzoz zamanında açık kalarak yanmış egzoz gazlarının dış havaya geçişini sağlar.
Supap sapı mikrometre ile ölçülür. Alınan ölçü standart çaptan çıkarılır aşıntı miktarı katalog değeri ile karşılaştırılır.
Supapların silindir kapağında oturdukları yere (baga) supap yuvası denir. Supaplarla birlikte iyi bir sızdırmazlık sağlar. Supap yuvaları sürekli yüksek sıcaklık ve basınç altında çalıştıklarından dayanıklı olmaları için çelik alaşımlarından yapılır.
Supapların supap yuvası ekseninde çalışmasını sağlayan silindirik parçalardır.
Supap yayları, kam mili tarafından açılan supapları yuvasında sızdırmazlık sağlayacak şekilde kapatır ve kam milindeki kamlar tekrar açılıncaya kadar kapalı tutar. Yayların silindir kapağındaki ısıdan etkilenip genliklerini kaybetmemeleri için yayın bir tarafı daha sık sarılmıştır.
Yay tablaları supap yayını supap sapı ekseninde tutar. Dolayısıyla supap yayının eğilmesini önlemiş olur.
Supap tırnakları supap tablası ile birlikte supap yayını supap sapına bağlarlar.
Külbütör baskı manivelası veya kam ile supap başı arasındaki boşluğa supap boşluğu denir. Ayar işlemi Külbütör manivelası üzerindeki ayar somunundan supap başı ile külbütör baskı manivelası arasındaki boşluğu sentil ile kontrol edilir.
Supap mekanizması, zaman ayar mekanizması ile birlikte silindir içindeki piston durumuna göre supapları açıp kapatarak zamanların oluşmasını sağlamaktır.
İlk yorumu siz yazın
Konu hakkında görüş, soru veya ek bilgi paylaşabilirsiniz.