Külbütör Mekanizması Nedir? Görevi, Çalışması ve Kontrolleri

Eksantrik milinden aldığı hareketle silindirlerde emme ve egzoz zamanlarının oluşması için supapların açılmasını, sıkıştırma ve iş zamanlarında kapalı kalmasını sağlamaktır.

Külbütör mekanizması; külbütör mili, supap sayısı kadar külbütör manivelası (piyano) ile manivelaların supaplarla karşılaşmasını sağlayan yay ve yataklardan oluşur. Külbütör mekanizması, silindir kapağı üzerinde bulunur.

Külbütör mekanizmasının üzerini genellikle sac veya alüminyum alaşımlarından yapılmış olan supap muhafaza kapağı kapatır. Motor yağının doldurulması da supap muhafaza kapağı üzerindeki yağ dolum kapağından yapılır.

Külbütör mili; çelik alaşımlarından yapılmış, içi boşaltılmış ve iki başına özel tapalar takılmış düz bir mildir. Mil yüzeyinden mil merkezine doğru belli bir kalınlıktaki yüzey özel ısıl işlemle sertleştirilmiştir. Mili silindir kapağına bağlayan yataklardan milin iç kısmına motor yağlama yağı gönderilerek mil yatak ve mil piyano arası yağlanmış olur.

Külbütör manivelaları (piyanolar), dökme demir alaşımlarından veya sac malzemelere presle şekil verilerek yapılır. Dökme demirden yapılan külbütör manivelaları külbütör miline bakır burçlarla yataklandırılır. Külbütör manivelası supap başına temas ederek çalıştığı için supap başı ile manivela arasında belirli bir çalışma boşluğu verilmelidir. Bu çalışma boşluğunun da ayarlanabilmesi için manivela üzerine bir ayar mekanizması konulmuştur.

İticiler

Kam milindeki kam hareketini külbütör manivelasına veya supap başına ileten parçalardır.

1. Mekanik İticiler

Mekanik iticiler, krom nikelli çelik alaşımlarından yapılır. Yüzeyleri setleştirilerek işlenmiştir. Külbütör mekanizmasına temas eden yüzeyleri külbütörün çalışması için yarı küresel olarak yapılmıştır.

2. Hidrolik İticiler

Yağ pompasının gönderdiği motor yağlama yağı bloktan itici piston yağ haznesine gelir. Yağ basınç odasının girişindeki bilyeli supabın yay kuvvetini yenerek basınç odasını doldurur ve itici yukarı doğru hareket ederek supap boşluğunu kapatır. Yağ basınç odası, yağ ile dolduğunda bilyeli supap kapanır.

Külbütör Mekanizmasında Yapılan Kontroller

Külbütör mekanizması söküldüğünde manivela sıralarının karıştırılmaması ve takılırken de aynı sıra ile takılması gerekir. Söküldükten sonra temizliği yapılmalı yağ dolaşım kanalları da basınçlı hava ile temizlenmelidir.

Külbütör mili ve manivela yatak iç çapları ölçülmelidir. Standart çaplar ile karşılaştırılarak milin ve yatağın aşıntısı bulunur.

Külbütör milinde ve manivela yataklandırmasındaki bakır burçlarda standart değerin üzerinde aşınma tespit edilirse mil ve bakır burçlar yenisi ile değiştirilir.

Külbütör manivelası yatak çapları ölçülür, yatak çaplarında yağ boşluğu da bulunmalıdır.

Daha fazla ders içeriği için motor dersi ana sayfamızı ziyaret edin.