Far Yıkama Sistemi

Far yıkama sistemi, özellikle yağışlı ve çamurlu hava şartlarında far yüzeyinin temiz tutulmasına yardımcı olan bir araç güvenlik sistemidir. Far camı veya şeffaf far kapağı üzerinde biriken çamur, tuz, toz ve kir ışık şiddetini ve ışığın yola doğru dağılmasını olumsuz etkileyebilir. Far yıkama sistemi, far yüzeyine basınçlı yıkama sıvısı püskürterek bu kirlerin temizlenmesine yardımcı olur.

Bu sistem çoğunlukla ön cam yıkama sistemiyle birlikte çalışır. Ancak far yıkama sisteminin devreye girme şartları araç marka ve modeline göre değişebilir. Bazı araçlarda yalnız kısa farlar veya belirli aydınlatma sistemleri açıkken çalışırken, bazı araçlarda elektronik kontrol ünitesi belirli kullanım aralıklarına göre far yıkamayı devreye sokabilir.

Far Yıkama Sistemi Ne İşe Yarar?

Far yıkama sisteminin temel görevi, far yüzeyinde biriken kirleri temizleyerek aydınlatma performansının korunmasına yardımcı olmaktır. Özellikle gece sürüşünde, yağmurlu havalarda veya çamurlu yollarda far yüzeyinin kirlenmesi görüş kalitesini azaltabilir.

Far yıkama sistemi sürücünün görüşünü doğrudan artıran tek sistem değildir; ancak farların ürettiği ışığın yol yüzeyine daha sağlıklı ulaşmasına katkı sağlar. Bu nedenle özellikle yüksek ışık şiddetine sahip aydınlatma sistemlerinde far yüzeyinin temiz kalması önemlidir.

Far Yıkama Sisteminin Parçaları

Araç tasarımına göre parça sayısı değişebilmekle birlikte far yıkama sisteminde genel olarak aşağıdaki elemanlar bulunur:

• Far yıkama pompası
• Far yıkama rölesi veya elektronik sürücü devresi
• Araç içi merkezi kontrol ünitesi veya gövde kontrol modülü
• Yıkama sıvısı deposu
• Hortumlar ve bağlantılar
• Far yıkama memeleri
• Bazı sistemlerde teleskopik meme mekanizması
• Sigorta ve elektrik bağlantıları

Far Yıkama Devresi

1: Far yıkayıcı pompası
2: Far yıkayıcı pompası rölesi
3: Araç içi merkezi kontrol ünitesi

Yukarıdaki devre örneğinde far yıkama pompası, röleler ve araç içi merkezi kontrol ünitesi birlikte çalışmaktadır. Sürücü ön cam yıkama sistemini devreye aldığında ve sistemin gerekli çalışma şartları sağlandığında merkezi kontrol ünitesi far yıkama sistemine kumanda eder.

Bu tip sistemlerde pompa her iki far için ortak kullanılabilir. Çift yönlü pompalarda pompanın dönüş yönü değiştirilerek farklı çıkışlar beslenebilir. Kontrol ünitesi ilgili rölelere sırayla kumanda ederek pompanın kutuplarını ters çevirebilir ve böylece sağ ve sol far yıkama memelerine sıvı gönderilebilir.

Ancak bu çalışma şekli bütün araçlarda aynı değildir. Bazı araçlarda tek yönlü pompa ve dağıtım valfleri, bazı araçlarda ise ayrı pompalar veya farklı elektronik kumanda sistemleri kullanılabilir.

Far Yıkama Sistemi Nasıl Çalışır?

1. Sürücü ön cam yıkama kumandasını çalıştırır.
2. Kontrol ünitesi farların açık olup olmadığını ve sistemin çalışma şartlarını kontrol eder.
3. Gerekli şartlar sağlanıyorsa far yıkama pompasına veya rölesine kumanda edilir.
4. Pompa, yıkama sıvısını basınçlandırarak far yıkama memelerine gönderir.
5. Memelerden çıkan sıvı far yüzeyindeki kirleri temizlemeye yardımcı olur.
6. Sistem belirli süre sonunda otomatik olarak devreden çıkar.

Bazı araçlarda far yıkama sistemi ön cam yıkama kumandasının her kullanımında çalışmaz. Kontrol ünitesi sıvı tüketimini azaltmak amacıyla sistemi belirli sayıda kullanımda bir veya belirli zaman aralıklarında devreye sokabilir.

Xenon Farlarda Far Yıkama Sistemi

Far yıkama sistemleri özellikle xenon farlı araçlarla sık birlikte anılır. Bunun nedeni yüksek yoğunluklu far sistemlerinde far yüzeyindeki kirin ışık dağılımını daha fazla etkileyebilmesidir.

Bununla birlikte her xenon veya LED farlı araçta aynı far yıkama sistemi bulunacağını söylemek doğru değildir. Araç üretim yılı, tip onayı, far sistemi ve ülke mevzuatına göre uygulamalar değişebilir.

Far Yıkama Pompası Nasıl Çalışır?

Far yıkama pompası, yıkama sıvısını depodan alarak basınçlı şekilde far yıkama memelerine gönderir. Pompa çoğunlukla elektrik motoruyla çalışır.

Bazı sistemlerde çift yönlü pompa kullanılır. Bu tip pompada elektrik motorunun kutupları ters çevrildiğinde pompanın dönüş yönü değişebilir ve farklı çıkışlardan sıvı gönderilebilir. Böylece tek pompa kullanılarak iki farklı yıkama hattı kontrol edilebilir.

Far Yıkama Rölesinin Görevi

Far yıkama rölesi, kontrol ünitesinden gelen düşük akımlı kumanda sinyaliyle pompanın ihtiyaç duyduğu daha yüksek akımın anahtarlanmasına yardımcı olur.

Modern araçlarda klasik röle yerine elektronik sürücü devreleri de kullanılabilir. Bu nedenle far yıkama sistemi arızasında doğrudan röle değişimine gitmeden önce elektrik şeması ve araç üreticisinin servis bilgileri kontrol edilmelidir.

Far Yıkama Sistemi Neden Çalışmaz?

Far yıkama sisteminin çalışmamasının birçok nedeni olabilir. En sık karşılaşılan olası nedenler şunlardır:

• Yıkama sıvısının bitmiş olması
• Far yıkama pompasının arızalanması
• Sigortanın atması
• Röle veya elektronik kumanda arızası
• Yıkama memelerinin tıkanması
• Hortumların çıkması, çatlaması veya kaçırması
• Elektrik soketlerinde oksitlenme veya temas problemi
• Kontrol ünitesi kumanda sinyalinin gelmemesi
• Sistemin çalışma şartlarının sağlanmaması

Far Yıkama Sistemi Arıza Kontrolü

Far yıkama sistemi çalışmıyorsa rastgele parça değiştirmek yerine sistematik kontrol yapılmalıdır.

1. Yıkama sıvısı seviyesini kontrol edin.
2. Far yıkama memelerinde tıkanıklık olup olmadığını kontrol edin.
3. Hortumlarda kaçak, ezilme veya ayrılma olup olmadığını inceleyin.
4. Sigorta ve varsa röleyi kontrol edin.
5. Pompa soketinde besleme gerilimi ve şase bağlantısını kontrol edin.
6. Pompa besleme aldığı halde çalışmıyorsa pompa arızası değerlendirilir.
7. Besleme gelmiyorsa röle, kablo tesisatı ve kontrol ünitesi kumandası incelenir.

Elektrik arızalarının sistematik olarak bulunması için Arıza Arama Tavsiyeleri konusunu inceleyebilirsiniz.

Far Yıkama Memeleri Nasıl Çalışır?

Far yıkama memeleri sabit veya teleskopik yapıda olabilir. Teleskopik sistemlerde yıkama sıvısının basıncı memeyi tampon içerisinden dışarı çıkarır ve far yüzeyine sıvı püskürtülür. Basınç düştüğünde meme tekrar yuvasına döner.

Memelerin tıkanması, donması veya mekanizmanın sıkışması far yıkama sisteminin düzgün çalışmasını engelleyebilir. Özellikle soğuk havalarda uygun özellikte cam yıkama sıvısı kullanılması önemlidir.

Far Yıkama Sisteminde Dikkat Edilecek Noktalar

• Üreticinin önerdiği özellikte yıkama sıvısı kullanılmalıdır.
• Donma riski olan bölgelerde uygun antifriz özellikli cam yıkama sıvısı tercih edilmelidir.
• Memeler sert cisimlerle zorlanarak açılmamalıdır.
• Pompa kuru şekilde uzun süre çalıştırılmamalıdır.
• Elektrik tesisatında ölçüm yapılırken üretici devre şeması dikkate alınmalıdır.
• Pompa, röle veya kontrol ünitesi arızası ölçüm yapılmadan kesinleştirilmemelidir.

Far Yıkama Sistemi ve Sürüş Güvenliği

Far yıkama sistemi, tek başına bir aydınlatma sistemi değildir; fakat far yüzeyinin temiz kalmasına yardımcı olarak mevcut aydınlatma performansının korunmasına katkıda bulunur. Özellikle gece, yağmur, kar ve çamurlu yol şartlarında farların temiz olması sürüş güvenliği açısından önem taşır.

Sistemin düzgün çalışması için pompa, röle, kontrol ünitesi, hortumlar ve far yıkama memeleri birlikte değerlendirilmelidir. Arıza tespitinde elektrik şeması ve üreticinin servis verileri esas alınmalıdır.

Otomotiv elektrik sistemleri ve diğer araç teknolojileriyle ilgili teknik eğitim içeriklerine MotorDersi ana sayfasından ulaşabilirsiniz.