Şarj Sistemi İş ve İşlem Yaprakları

Şarj Sistemi İş ve İşlem Yaprakları

Şarj Sistemi İş ve İşlem Yaprakları, Motorlu Araçlar Teknolojisi alanında öğrencilerin alternatör ve araç şarj sisteminin bakım, kontrol, sökme-takma ve elektriksel ölçüm işlemlerini uygulamalı olarak öğrenmelerine yardımcı olan atölye eğitim materyalidir.

Bu çalışmada alternatörün araçtan sökülmesi, parçalarına ayrılması, rotor ve stator sargılarının kontrolü, diyotların test edilmesi, fırça ve kollektör kontrolleri, alternatörün yeniden toplanması ve araç üzerindeki şarj sisteminin son kontrolü adım adım ele alınmaktadır.

Şarj sisteminin genel yapısını ve çalışma prensibini öğrenmek için Şarj Sistemi Nedir? konusunu, alternatörün yapısı ve kontrolleri hakkında daha fazla bilgi için Alternatörlerin Bakımı ve Kontrolleri sayfasını inceleyebilirsiniz.

Şarj Sistemi İş ve İşlem Yaprakları Araç ve Gereçleri

Alternatör kontrolü ve bakım uygulamalarında aşağıdaki araç ve gereçler kullanılmaktadır:

• Araç motoru
• El aletleri ve takımlar
• Alternatör
• Voltmetre ve avometre

Kazanım: Öğrenci şarj sisteminde bulunan alternatörün bakımını, kontrolünü, sökme-takma işlemlerini ve temel elektriksel ölçümlerini yapar.

Elektriksel ölçme işlemlerinden önce temel elektrik bilgilerini pekiştirmek için Temel Elektrik konusundan yararlanabilirsiniz.

Alternatörün Araçtan Sökülmesi

1- Alternatörün araç üzerindeki yerini tespit edin. İşleme başlamadan önce akünün araç elektrik sisteminden güvenli şekilde ayrıldığından emin olun. Motor ve alternatör sıcaksa soğumasını bekleyin.

2- Alternatöre bağlı elektrik kablolarını uygun lokma ve el aletlerini kullanarak ayırın.

3- Alternatör kayışını sökmek için gergi mekanizmasını uygun şekilde gevşetin.

Motor çalışırken kayış, kasnak ve diğer dönen parçalara kesinlikle temas etmeyin.

4- Gergi mekanizmasını uygun anahtarları kullanarak kontrollü şekilde gevşetin.

5- Alternatör kayışını kasnaklardan dikkatlice çıkarın.

6- Alternatörün alt bağlantı cıvatasını uygun anahtar veya lokma kullanarak sökün.

7- Alternatörün üst bağlantı cıvatasını sökün. Alt ve üst bağlantılar ayrıldıktan sonra alternatörü kontrollü şekilde araçtan çıkarın.

Alternatör belirli bir ağırlığa sahip olduğundan parçayı düşürmemeye ve uygun iş ayakkabısı kullanmaya dikkat edin.

8- Alternatörü dağıtma işlemine hazırlayın. Gerekirse uygun şekilde mengeneye bağlayın ancak gövdeye zarar verecek kadar sıkmayın.

Alternatör Nasıl Sökülür?

9- Alternatörün arka bölümündeki koruyucu kapağı uygun el aletleriyle sökün.

10- Regülatör bağlantı vidalarını uygun tornavida kullanarak sökün.

11- Regülatör ve üst koruma kapağının bağlantı elemanlarını ayırın. Dar alanlarda uygun uzatma aparatı kullanın.

12- Diyot tablasının stator sargılarıyla olan bağlantılarını uygun lehim ekipmanı kullanarak ayırın. Lehim işlemlerinde yüksek sıcaklık ve çıkan gazlara karşı gerekli iş güvenliği önlemlerini alın.

13- Diyot tablasını ve koruma kapağını stator sargılarından dikkatlice ayırın.

Alternatör Fırça ve Kollektör Kontrolü

14- Alternatör dağıtıldıktan sonra fırça, kollektör, rotor, stator ve diyotların kontrollerine geçin.

Alternatörde bulunan kömürlerin, diğer adıyla fırçaların, boylarını kumpas yardımıyla ölçün. Ölçme işlemlerinde kumpas kullanımı hakkında bilgiye ihtiyaç duyarsanız Kumpas Nasıl Okunur? konusunu inceleyebilirsiniz.

15- Kollektör halkalarında aşınma, çizik veya çatlak olup olmadığını gözle kontrol edin.

Alternatör Rotor Sargısı Nasıl Kontrol Edilir?

16- Rotor sargısının direncini avometre kullanarak ölçün. Avometreyi uygun direnç ölçüm kademesine getirin ve ölçüm değerini değerlendirin.

17- Avometrenin problarını rotor üzerindeki kollektör halkalarına temas ettirin.

• Düşük direnç değeri sargıda kısa devre ihtimalini gösterebilir.
• Normalden yüksek direnç bağlantı veya lehim noktalarında problem olduğunu gösterebilir.
• Sonsuz direnç sargıda kopukluk bulunduğunu gösterebilir.

Rotorun Şasiye Kaçak Kontrolü

18- Avometreyi direnç ölçme konumuna getirin. Problardan birini kollektör halkasına, diğerini rotor gövdesine temas ettirin. Ölçüm sonucuna göre rotor sargısının gövdeye kaçak yapıp yapmadığını değerlendirin.

Alternatör Stator Kontrolü Nasıl Yapılır?

19- Stator sargılarının süreklilik ve direnç kontrollerini yapın. Avometrenin bir probunu bir faz ucuna, diğer probunu sırayla diğer faz uçlarına temas ettirin.

Fazlar arasında süreklilik bulunmalıdır. Ölçüm alınamaması sargıda kopukluk olduğunu gösterebilir.

Statorun Şasiye Kaçak Kontrolü

20- Avometrenin bir probunu stator sargısına, diğerini stator gövdesine temas ettirin. Sargı ile gövde arasında elektriksel iletim görülmesi yalıtım problemi veya şasiye kaçak olduğunu gösterebilir.

Alternatör Diyot Kontrolü Nasıl Yapılır?

21- Alternatör doğrultucu diyotlarını avometrenin diyot test fonksiyonuyla kontrol edin. Probları diyot uçlarına uygun polaritede bağlayarak ölçüm yapın.

Sağlam bir diyot elektrik akımını temel olarak tek yönde iletir. Problar bir yönde bağlandığında ölçüm alınırken problar ters çevrildiğinde iletim görülmemesi beklenir.

22- Probların yerlerini değiştirerek diyodun ters yöndeki davranışını kontrol edin. Her iki yönde de iletim görülmesi veya iki yönde de beklenen ölçümün alınamaması diyot arızasına işaret edebilir.

Alternatörün Toplanması ve Araca Takılması

23- Kontroller tamamlandıktan sonra alternatörü sökme işleminin ters sırasını uygulayarak yeniden toplayın ve araç üzerindeki yerine monte edin.

Kayış gerginliğini, alternatör bağlantı cıvatalarını ve elektrik bağlantılarını kontrol edin.

Şarj Sistemi Son Kontrolü

24- Tüm bağlantıları kontrol ettikten sonra aracı çalıştırın ve şarj göstergesini gözlemleyin. Motor çalıştıktan sonra şarj uyarı lambasının normal şekilde sönmesi gerekir.

Şarj lambası sönmüyorsa alternatör bağlantıları, kayış, regülatör, kablolama ve şarj sistemi elemanları yeniden kontrol edilmelidir.

Şarj sistemiyle ilgili bilgilerinizi sınamak için Şarj Sistemi Çalışma Soruları sayfasındaki soruları çözebilirsiniz.

Şarj Sistemi ile İlgili Diğer Konular

Alternatör ve şarj sistemiyle ilgili aşağıdaki MotorDersi içerikleri de bu uygulamayı tamamlayıcı niteliktedir:

• Şarj Sistemi Nedir?
• Alternatörlerin Bakımı ve Kontrolleri
• Şarj Sistemi Çalışma Soruları
• Akü Sökme, Takma ve Kontrolleri
• Akü ve Kablolar

Diğer İş ve İşlem Yaprakları

Motorlu Araçlar Teknolojisi alanındaki diğer uygulama çalışmalarına aşağıdaki iş ve işlem yapraklarından ulaşabilirsiniz:

• Oto Elektrik İş ve İşlem Yaprakları
• Temel Mekanik İş ve İşlem Yaprakları
• Şasi İş ve İşlem Yaprakları
• Bakım Atölyesi İş ve İşlem Yaprakları
• Motor Yağlama Sistemi İş ve İşlem Yaprakları
• Supap Sistemi İş ve İşlem Yaprakları

Şarj Sistemi İş ve İşlem Yapraklarını İncele ve İndir

Aşağıdaki doküman üzerinden Şarj Sistemi İş ve İşlem Yapraklarını çevrim içi inceleyebilirsiniz. Dokümanı tam ekran görüntüleyebilir veya indirme seçeneğiyle PDF dosyasını cihazınıza kaydedebilirsiniz.

Otomotiv elektriği, şarj sistemleri ve diğer araç teknolojisi eğitim içeriklerine MotorDersi ana sayfasından ulaşabilirsiniz.