Klima Presostatı (Basınç Müsürü / Sensörü) Çalışması

Klima presostatı (basınç müşürü / sensörü), araç klima sistemindeki soğutucu akışkan basıncını izleyerek sistemin güvenli çalışma aralığında kalmasına yardımcı olur. Basıncın aşırı yükselmesi veya çok düşmesi durumunda klima kompresörünün devreden çıkarılmasını sağlayarak sistem bileşenlerinin korunmasına katkıda bulunur.

Klima sisteminde yalnızca basınç bilgisi değil, farklı çalışma koşullarını takip eden başka sensörler de kullanılır. Bu sensörlerin görevleri hakkında ayrıntılı bilgi için araç klima sensörleri konusuna bakabilirsiniz.

Klima Presostatı Nasıl Çalışır?

Klima presostatı, soğutucu akışkan basıncındaki değişikliklere göre elektrik devresinin durumunu değiştirir. Böylece klima sisteminin normal çalışma, yüksek basınç ve düşük basınç koşullarına uygun şekilde kontrol edilmesine yardımcı olur. Aşağıdaki dört çalışma durumu klima basınç kontrolünün temel mantığını göstermektedir.

Sahne 1: Normal Çalışma Aralığı

Bu durumda klima sistemindeki soğutucu akışkan basıncı normal çalışma aralığındadır. Presostat, kompresörün çalışmasına izin veren elektriksel durumu korur.

• Mekanik durum: Klima hattındaki soğutucu akışkan basıncı sensörün diyaframına etki eder ve diyaframı belirli bir konumda tutar.
• Kontakların durumu: Basınç normal çalışma aralığında olduğunda presostatın elektriksel kontakları sistemin çalışmasına izin verecek konumdadır.
• Sistem tepkisi: Kontrol sistemi uygun basınç bilgisini algılar ve klima kompresörünün çalışmasına izin verir.

Sahne 2: Yüksek Basınç Koruması

Klima sistemindeki basınç; kondenserin yeterince soğutulamaması, fan arızası, sistemde tıkanıklık veya uygun olmayan soğutucu akışkan dolumu gibi nedenlerle aşırı yükselebilir. Böyle bir durumda presostat, klima sisteminin korunmasına yardımcı olur.

• Mekanik durum: Yükselen soğutucu akışkan basıncı diyaframa daha fazla kuvvet uygular.
• Kontakların durumu: Basınç belirlenen üst sınıra ulaştığında presostatın elektriksel durumu değişir ve kompresörün çalışmasını engelleyecek bir sinyal oluşturulur.
• Sistem tepkisi: Klima kompresörü devreden çıkarılarak sistemin aşırı basınç altında çalışması önlenir.

Sahne 3: Düşük Basınç Koruması

Soğutucu akışkan miktarının azalması veya sistemde kaçak bulunması klima hattındaki basıncın normal seviyenin altına düşmesine neden olabilir. Düşük basınç durumu da klima kompresörü açısından uygun bir çalışma koşulu değildir.

• Mekanik durum: Basınç azaldığında diyaframa etki eden kuvvet düşer ve sensör mekanizmasının konumu değişir.
• Kontakların durumu: Basınç alt sınırın altına düştüğünde presostatın elektriksel durumu değişir.
• Sistem tepkisi: Klima kompresörünün çalışması engellenerek sistemin yetersiz soğutucu akışkanla çalışması önlenir.

Sahne 4: Devre Şeması ve Sinyal Kontrolü

Klima basınç bilgisi, aracın klima kontrol sistemi veya elektronik kontrol ünitesi tarafından değerlendirilerek kompresörün çalışması kontrol edilir. Sistemin elektriksel yapısı araç modeline ve kullanılan sensör tipine göre farklılık gösterebilir. Sensörlerden gelen bilgilerin elektronik kontrol ünitesi tarafından nasıl değerlendirildiğini daha ayrıntılı incelemek için sensörler ve ECU kontrolleri konusundan yararlanabilirsiniz.

• Elektriksel bağlantı: Klima basınç sensörü veya presostat, araçtaki ilgili kontrol devresine basınç durumuyla ilgili bilgi sağlar.
• Karar mekanizması: Basınç güvenli çalışma aralığının dışına çıktığında elektronik kontrol sistemi kompresörün çalışmasını sınırlandırabilir veya tamamen durdurabilir.
• Sonuç: Kompresörün uygun olmayan basınç koşullarında çalışmasının önüne geçilerek klima sisteminin korunmasına yardımcı olunur.

Klima Presostatı Arızalanırsa Ne Olur?

Klima presostatında veya basınç sensöründe meydana gelen bir arıza, klima kompresörünün hiç devreye girmemesine veya sistemin basınç bilgisini doğru değerlendirememesine neden olabilir. Ancak kompresörün çalışmaması tek başına presostatın arızalı olduğunu göstermez. Soğutucu akışkan miktarı, elektrik tesisatı, sigortalar, klima kontrol sistemi ve kompresör kumanda devresi de kontrol edilmelidir.

Klima sisteminin doğru ve verimli kullanılması da sistem üzerindeki yük açısından önemlidir. Bunun için araç kliması nasıl kullanılır? konusunu da inceleyebilirsiniz.

Klima Presostatı Kontrolünde Dikkat Edilecekler

Arıza teşhisinde klima sisteminin basıncı uygun servis ekipmanıyla ölçülmeli ve üreticinin belirlediği kontrol değerleri esas alınmalıdır. Klima sistemindeki soğutucu akışkanın atmosfere kontrolsüz şekilde bırakılmaması ve klima devresinde çalışma yapılırken uygun iş güvenliği kurallarına uyulması gerekir.

Elektronik bir arızadan şüphelenildiğinde yalnızca sensörün değiştirilmesi yerine sensör beslemesi, şasi bağlantısı, sinyal hattı ve kontrol ünitesine ulaşan değerler birlikte değerlendirilmelidir.

Klima Presostatı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Otomotiv elektriği konusunda hazırlanan diğer eğitim içerikleri için otomotiv dersleri sayfasına göz atabilirsiniz.