Klima Presostatı (Basınç Müsürü / Sensörü) Çalışması

Aşağıdaki görseller, Klima Presostatının (Basınç Müşürü / Sensörünün) farklı basınç durumlarında klima sistemini nasıl koruduğunu ve elektronik olarak nasıl bir mantıkla çalıştığını gösteren 4 sahnelik mükemmel bir teknik kesit şemasıdır.

Şemadaki mekanik hareketleri, iç yapıyı ve sinyal akışını sahne sahne detaylandıralım:

Sahne 1: Normal Çalışma Aralığı

Bu sahne, klima sisteminde her şeyin yolunda olduğu, gaz basıncının ideal seviyede bulunduğu anı gösterir.

Mekanik Durum: Alttaki klima borusundan (A/C Low Pressure Line) gelen $R134a$ soğutucu gazı, müşürün alt odacığına girer. Gazın basıncı, sensörün ortasındaki esnek siyah diyaframı hafifçe yukarı doğru iter.
Kontakların Durumu: Diyaframın yukarı hareketiyle birlikte, üst kısımdaki elektrik kontakları birbirine temas eder (yeşil hat). Akım kesintisiz şekilde akar.
Sistem Tepkisi: Sağ üstteki göstergede ibre yeşil alandadır (NORMAL). Bu durum, klima kontrol ünitesine sistemde yeterli ve güvenli miktarda gaz olduğunu rapor eder; kompresörün çalışmasına izin verilir.

Sahne 2: Yüksek Basınç Koruması

Bu sahne, sistemde aşırı ısınma, fan arızası, tıkanıklık veya fazla gaz basılması gibi nedenlerle basıncın tehlikeli şekilde yükseldiği anı gösterir.

Mekanik Durum: Borudaki aşırı yüksek basınç (kırmızı renk ile simgelenmiştir), gaz odasındaki diyaframı maksimum seviyede yukarı doğru zorlar.
Kontakların Durumu: Diyafram aşırı yükseldiğinde, üstteki mekanik iğneyi yukarı iter ve normalde kapalı olması gereken elektrik kontaklarını birbirinden ayırarak devreyi açar (Hata 1).
Sistem Tepkisi: Elektrik akımı kesildiği için sinyal durur. Sistem anında YÜKSEK BASINÇ (Hata 1) -> SİSTEM DURDU uyarısıyla korumaya geçer. Boruların veya kompresörün zarar görmesi (patlama, sızıntı) engellenmiş olur.

Sahne 3: Düşük Basınç Koruması (Kaçak)

Bu sahne, sistemde bir gaz kaçağı olduğunda veya soğutucu akışkan tükendiğinde sensörün verdiği tepkiyi gösterir.

Mekanik Durum: Borunun içindeki gaz basıncı neredeyse sıfıra düşmüştür (kahverengi/boş hat). Alt odacıktan diyaframa uygulanan bir kaldırma kuvveti kalmamıştır. Bu durumda, sensörün içindeki merkezi geri getirme yayı (spiral yay) baskın gelerek diyaframı tamamen aşağıya doğru bastırır.
Kontakların Durumu: Diyafram aşağı çöktüğü için üstteki elektrik kontakları yine birbirinden ayrılır ve hat kopar (Hata 2).
Sistem Tepkisi: DÜŞÜK BASINÇ (Hata 2) -> SİSTEM DURDU mekanizması devreye girer. Kompresörün gazsız (ve dolayısıyla yağsız) kalarak kuru kuruya çalışması ve mekanik olarak kilitlenmesi (yatak sarması) bu sayede önlenir.

Sahne 4: Devre Şeması ve Sinyal Kontrolü

Bu sahne, sensörün aracın elektronik kontrol yapısıyla (ECU) olan bağını ve kompresörü nasıl yönettiğini özetler.

Elektronik Akış: Presostat (sağ üstteki parça), kablo tesisatı vasıtasıyla doğrudan ECU’ya (Motor Kontrol Ünitesi) bağlıdır.
Karar Mekanizması: Sahne 2 veya Sahne 3’teki gibi olağan dışı bir durum (aşırı yüksek veya aşırı düşük basınç) meydana geldiğinde, sensör devreyi keser ve ECU’ya giden hat NO SIGNAL (Sinyal Yok) durumuna düşer.
Sonuç (Kompresör Kesintisi): Sinyalin kesildiğini gören ECU, klima kompresörünün manyetik kavramasına giden elektriği anında keser (büyük kırmızı X işareti). Kompresör devreden çıkarılarak tüm klima çevrimi emniyetli bir şekilde durdurulur.

Otomotiv elektriği konusunda hazırlanan diğer eğitim içerikleri için otomotiv dersleri sayfasına göz atabilirsiniz.

Klima Presostatı (Basınç Müsürü / Sensörü) Çalışması